Rechtszaak tegen de gouverneur van Okinawa

TOKIO, 22 DEC. Op het Japanse eiland Okinawa is vanmorgen de rechtszaak van de Japanse regering tegen de gouverneur van het eiland begonnen, om de ondertekening van huurcontracten voor de Amerikaanse legerbases af te dwingen. Op Okinawa heerst al lang onvrede over de grote Amerikaanse aanwezigheid op het eiland. Het ongenoegen kwam in september opnieuw tot uitbarsting na de verkrachting van een 12-jarig meisje door drie Amerikaanse militairen, tegen wie momenteel een rechtszaak loopt.

Op Okinawa weigeren 3.000 landeigenaren - bijna 10 procent van het totaal - de huurcontracten voor de bases te vernieuwen. De gouverneur van het eiland, Masahide Ota, heeft het recht om in plaats van de eigenaren de documenten te tekenen, maar hij kondigde in september aan dat hij achter de lokale bevolking staat. De enige weg die toen nog voor de Japanse regering openstond was Ota via de rechter te dwingen de contracten te tekenen. De Japanse regering is formeel de huurder van de grond waarop de Amerikaanse bases zijn gevestigd.

Premier Tomiichi Murayama verdedigde zijn besluit vandaag in Tokio door te stellen dat “het onze plicht is in de bases te voorzien”. Gouverneur Ota bepleitte vanmorgen voor de rechter een besluit dat “het oordeel van de geschiedenis zal kunnen doorstaan” en zei te hopen dat ze naar de stemmen van de bevolking van Okinawa zullen luisteren.

De Japanse regering drong er bij de rechters op aan snel tot een besluit te komen, omdat een aantal van de meerjarige huurcontracten al in maart van het volgend jaar afloopt. Een vergelijkbare rechtszaak in 1956 nam echter twee jaar in beslag. Ook al is de nu komende uitspraak in het voordeel van de regering, dan nog heeft Ota mogelijkheden om de procedure te blijven dwarsbomen. De volgende zitting van het gerechtshof is op 7 februari.

Ota stelde vandaag dat het Amerikaanse leger de bases heeft verkregen “met bajonetten en bulldozers” en dat “de problemen die het Amerikaanse leger veroorzaakt de verdraagzaamheid van de bevolking te boven gaan”. De bases beslaan 20 procent van het grondoppervlak van Okinawa, dat een bevolkingsdichtheid heeft van ruim 900 inwoners per vierkante kilometer. Inmiddels heeft een gemeenschappelijke Amerikaans-Japanse commissie, die was ingesteld wegens de groeiende protesten, overeenstemming bereikt over de teruggave van vier stukken grond met een gezamenlijke oppervlakte van 1,65 vierkante kilometer.

De bases op Okinawa zijn ontstaan in 1945 toen het Amerikaanse leger zich na de verovering van het eiland in juni voorbereidde op de invasie van de Japanse hoofdeilanden. Deze invasie had echter nimmer plaats omdat Japan zich na de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki overgaf. Het eiland Okinawa bleef tot 1971 onder Amerikaans bestuur en bij de teruggave bleven de bases voor de Amerikanen beschikbaar in het kader van het veiligheidsverdrag tussen de twee landen.