Moeders vaak mishandeld voor ogen kinderen

ROTTERDAM, 22 DEC. Jaarlijks zijn 2.000 kinderen in Amsterdam getuige dat hun moeder thuis wordt mishandeld. De helft van deze kinderen is zelf ook weer slachtoffer van mishandeling of seksueel misbruik.

Deze conclusie staat in een onderzoek naar vrouwenmishandeling in Amsterdam. De onderzoekers A. van den Brink van het Meldpunt Vrouwenopvang Amsterdam en de criminoloog J. Jüngen waarschuwen in het jongste nummer van het tijdschrift voor criminologie: “Men hoeft geen doemdenker te zijn om hier een rijke bron te zien van het tussen generaties overdragen van een ongeremde en gewelddadige levenshouding”.

Volgens de onderzoekers is het probleem van de vrouwenmishandeling ernstiger en omvangrijker dan tot nu toe werd aangenomen. Vijftien jaar geleden schatte criminologe R. Römkens nog dat ruim 6 procent van de vrouwen tussen 20 en 60 jaar ernstig of zeer ernstig werd of was mishandeld door de (ex-)partner. De Amsterdamse gegevens laten zien dat die schatting aan de lage kant is, “temeer omdat lang niet alle vrouwen die ernstig mishandeld worden een beroep doen op een opvangvoorziening”.

Nieuwste gegevens leveren sterke aanwijzingen op dat het aantal mishandelde vrouwen bijna het dubbele bedraagt. De auteurs richtten zich op vrouwen die in de periode 1991-1994 telefonisch hulp zochten bij het Meldpunt Vrouwenopvang Amsterdam. Ruim 7.000 vrouwen zochten in die periode telefonisch hulp, veelal wegens ernstig geweld door echtgenoot of verwanten.

Bij het landelijk bureau vragen jaarlijks 15.000 vrouwen bescherming tegen geweld. Onder de slachtoffers in Amsterdam bevinden zich opvallend veel allochtone, vooral Surinaamse en Marokkaanse, vrouwen. Dat zich heel weinig Turkse vrouwen melden, komt doordat de sociale controle binnen die gemeenschap de gang naar de opvang extra moeilijk en gevaarlijk maakt.

Driekwart van de mishandelde vrouwen is tussen de 21 en 40 jaar. De meeste van hen hebben een laag inkomen. Vrouwen uit de groep welgestelde twee-verdieners zijn er niet bij. Opmerkelijk, want tot voor kort werd ervan uitgegaan dat vrouwenmishandeling voorkomt in alle lagen van de bevolking. Jüngen en Van den Brink houden er rekening mee dat vrouwen uit “hogere sociaal-economische kringen door een sterkere schaamte-cultuur en een grotere angst voor sociaal gezichtsverlies juist niet gemakkelijk een alternatieve oplossing kunnen vinden als ze ernstig mishandeld worden.”

Uit het vandaag gepubliceerde overzicht van het Bureau Vertrouwensartsen Kindermishandeling blijkt dat vorig jaar uit het hele land 14.000 meldingen zijn gekomen van kindermishandeling. Steeds vaker zijn het onderwijzers of leraren die waarschuwen. In ongeveer 12.000 gevallen blijkt het ook werkelijk om mishandeling te gaan. De vertrouwensartsen gaan ervan uit dat slechts een deel wordt gemeld: serieuze schattingen gaan uit van 50.000 mishandelde kinderen per jaar.