'Het klinkt misschien wat overdreven maar hij kan werkelijk alles met de bal'; Ex-asielzoeker aanwinst in jeugdopleiding Ajax

AMSTERDAM, 22 DEC. In de dichte mist op de oefenvelden bij stadion De Meer tekenen zich de contouren af van de grootste speler uit de B-junioren van Ajax: Alpha Turay. Zijn directe tegenstander loopt vrij. Alpha geeft hem eerst de ruimte, voordat hij wegsprint. Hij weet dat hij sneller is. De flexibele benen vangen zijn lange lijf moeiteloos op. Hij beweegt soepel, bijna nonchalant. Het harde veld vormt geen enkele belemmering. Nog geen acht maanden geleden ging de toen 15-jarige jongen uit Sierra Leone een uitzichtloze toekomst tegemoet. In mei vluchtte hij uit zijn geboorteland, waar al vier jaar lang een burgeroorlog woedt. Daar stond hij dan. Alleen op Schiphol, zonder verblijfsvergunning en zonder ouders. Hij kwam in het vluchtelingencircuit terecht. En belandde met de omschrijving 'alleenstaande, minderjarige asielzoeker' in centrum Valentijn te Nunspeet. Activiteiten-begeleider Michiel Tweehuijsen nodigde hem uit voor een sporttoernooi in Dronten. Alpha speelde een partijtje voetbal en schudde zijn begeleider wakker. “Die jongen kan voetballen”, riep Tweehuijsen uit. Het was juni en het nieuwe voetbalseizoen stond voor de deur. De begeleider vroeg aan de voetbalclub in Nunspeet of Alpha een keertje mee mocht doen. Niet wetende wat zijn voetbalkwaliteiten waren werd het Afrikaanse talent door het jeugdbestuur bij de B4 ingedeeld. Trainer Sjacco Miedema: “Hij kwam hier met gympen aanzetten, hij had niet eens voetbalschoenen. Maar op de eerste training had ik het al gezien. Diezelfde avond nog speelde hij een helft met de B1 mee en trapte er op z'n gympen meteen een paar in. Ik dacht: Díe moeten we een tenue en voetbalschoenen geven. Dat is een goeie.”

Miedema kreeg gelijk. In dertien duels maakte Alpha 41 doelpunten en tijdens een wedstrijd tegen de selectie tot zestien jaar van het Jeugdplan Nederland, nam hij als centrumspits alle doelpunten voor zijn rekening. De Nunspeters wonnen die partij verrassend met 5-3. Vanaf die tijd stond Miedema's telefoon roodgloeiend. “Bijna alle betaalde voetbalclubs hadden interesse”, zegt de trainer. “Het klinkt misschien wat overdreven, maar die jongen kan ook bijna alles. Hij is lenig, fysiek sterk, snel, doelgericht en kopsterk.” De Nunspeter club heeft niet geprobeerd de sterspeler tot het einde van het seizoen te houden. “En dat zou ook niet goed zijn”, vervolgt Miedema. “Het was zijn mogelijkheid om te slagen in Nederland en dat wilden we hem niet onthouden. Die clubs hebben zoveel te bieden om het voetbal heen: scholing, kleding, iets financieels. Een club als Ajax kan een vaste verblijfsvergunning regelen. En een pleeggezin had hij zonder zijn voetbalkwaliteiten ook niet gekregen.” Michiel Tweehuijsen bevestigt de vermoedens van Miedema: “Een klein kindje vinden ze wel leuk, maar een jongen van veertien niet.” Feyenoord bood hem zelfs een contract aan, wat hoogst uitzonderlijk is voor een jeugdspeler. “De scouts waren zó positief”, geeft John Metgod als reden.

Volgens het hoofd jeugdopleiding van Feyenoord was het niet eens nodig hem nog eens te zien spelen na alle verhalen die hij hoorde over het oefenpartijtje tegen de selectie van Jeugdplan Nederland. Toch koos Alpha voor de Amsterdamse concurrent. “Ik wilde eerst naar Feyenoord”, bekent Turay in gebrekkig Nederlands. “Omdat die me als eerste hebben aangeschreven.” Het huidige succes van de Amsterdamse wereldkampioen en de status van de jeugdopleiding gaven uiteindelijk de doorslag.

Alpha, die een verblijfsvergunning heeft gekregen, ging vorige week bij de B1 van Ajax aan de slag en het succes lijkt zich onverminderd voort te zetten. Afgelopen zaterdag, op zijn zestiende verjaardag, speelde hij een oefenwedstrijd met de A2 tegen VVV. De aanvaller maakte drie van de zeven doelpunten. Na de winterstop gaat Alpha definitief naar de A2. Co Adriaanse, hoofd jeugdopleiding van Ajax, wil geen voorbarige conclusies trekken. “Ik ga niet nu al op de zaken vooruitlopen. Hij is goed genoeg voor de jeugdopleiding van Ajax. Pas over een jaar of twee zal blijken of hij het ook daadwerkelijk redt”, reageert de oefenmeester zuinigjes. Alpha is sinds twee weken bij een pleeggezin in Amstelveen ingetrokken. De pleegouders zijn familie van Ajacied Michael Reiziger en volgen de regels van de club dan ook netjes op. “Niemand van de pers mag met Alpha praten”, zegt zijn pleegmoeder. “Hij moet de tijd krijgen om te wennen. Die jongen is net bij ons en zelfs ik heb nog geen goed gesprek met hem gehad. Wij hebben duidelijke instructies van Ajax gekregen en ik wil daardoor niet in de problemen komen.” Ze bevestigt dat Alpha zich op het voetballen moet concentreren en niet op zijn roerige verleden. Ajax gaat verder in het beschermen van de kersverse pupil. Als een fotograaf van deze krant op het trainingsveld verschijnt, wordt hij door Co Adriaanse persoonlijk van het terrein verwijderd.

Alpha leefde vanaf zijn vierde jaar al gescheiden van zijn ouders in een sportinternaat. Zijn vader, die werkzaam was voor de in '91 afgezette president van Sierra Leone, is overleden. Van zijn moeder en broer heeft hij al voor zijn vlucht naar Nederland niets meer vernomen. Die onzekerheid speelt het voetbaltalent parten. “Als je weet dat ze dood zijn, kun je er op een gegeven moment een punt achter zetten. Dat hun toestand onduidelijk is, maakt het zo moeilijk,” aldus Tweehuijsen. De activiteiten-begeleider verplaatst zich nog verder in de gedachten van Alpha: “Dan gaat er door zijn hoofd: 'Misschien zitten ze wel in België, of hebben ze me nodig'. Juist nu het zo goed met hem gaat wordt dat erger. Zulke jongens kunnen daar op een gegeven moment helemaal in blijven zitten.” Volgens de activiteiten-begeleider kan Alpha zich uitleven in de sport. “Dat is een manier om met zijn verleden om te gaan. Het is zijn lust en zijn leven. Daardoor raakt hij een stukje spanning kwijt, het is een stukje verwerking”. Alpha ging er volgens zijn begeleider duidelijk beter door slapen. De nachtmerries bleven weg. “De belangstelling wordt nu wat minder”, vervolgt Tweehuijsen. “En met de winterstop zoekt hij weer wat meer contact met me; heeft hij behoefte aan een gesprekje.” Op het trainingsveld in De Meer is weinig te zien van de problemen waarmee Alpha kampt. Een grote glimlach siert zijn gelaat als hij zijn voet nog net achter de bal krijgt die in de hoek van de goal belandt. Hij geeft een vriendschappelijk tikje op de bil van een mede-speler die hij net voorbij speelde. Ze roepen hem de kleedkamers in, als hij even te lang op het veld blijft hangen. In voetbaltenue is Alpha net als ieder andere jongen van zestien.

    • Ellen Tax