Driemasters in het riool

Lawrence Norfolk: Het Woordenboek van Lemprière. Roman. (Lemprières Dictionary). Vert. Mieke Lindenburg. Uitgeverij Contact. 502 blz. ƒ .65,-.

'Aarassus, een stad in Pissidië,' schrijft John Lemprière op de eerste bladzijde van zijn Woordenboek. Even vraagt hij zich af wie van dergelijke feiten warm of koud zou worden, voor hij verwoed doorpent: Acrisius, Adrastus, Agenor... Een stortvloed aan plaatsen en namen uit de mythologie knalt Lemprière op papier als hij op zijn Londense zolderkamer in de koude decembermaand van 1787 probeert om de ingewikkelde werkelijkheid om hem heen te bedwingen door tenminste de kennis in zijn eigen hoofd te ordenen. Dat het idee voor een Woordenboek hem werd ingefluisterd door andere mensen, die zo hopen meester over zijn gedachten te worden, realiseert John Lemprière zich niet.

Zo is er wel meer dat deze bijziende boekenwurm van het eiland Jersey ontgaat. Hij stamt uit een geslacht waarvan de mannen op vreemde wijze om het leven komen. Hun noodlot berust op een vete met een curieus herengenootschap, dat de Oostindische Compagnie al honderdvijftig jaar vanuit het verborgene regeert. Terwijl dit genootschap via ingewikkelde machinaties greep op John en de wereld probeert te krijgen, ontrafelt hij - zonder daar echt op uit te zijn - hun geheimen. Sultans en piraten, spookschepen en enorme rijkdommen, het beleg van La Rochelle en de dreiging van de Franse Revolutie - het zijn maar een paar van de zijsporen rond Lemprières Londense avonturen.

Daardoor wordt het debuut van Lawrence Norfolk, een jonge poëziecriticus van de Times Literary Suplement, een over zichzelf heenbuitelend relaas - een beetje thriller, een beetje detective, veel historische roman. De nevenintriges zijn zó talrijk, en de hoeveelheid mythologische figuren is zo groot, dat de volhardende lezer bijna vergeet dat de hoofdrolspelers maar niet tot leven willen komen. Nu is dat natuurlijk geen voorwaarde voor een geslaagd verhaal. Maar persoonlijk zou ik na zo'n vijfhonderd pagina's van de meest onwaarschijnlijke avonturen die eindigen in een apocalyptische ontploffing in de stad Londen waarbij complete driemasters vanuit de Thames de riolen ingezogen worden, op zijn minst enige opluchting willen voelen als de held met zijn geliefde veilig aan de einder verdwijnt.