Wegversperringen opgeruimd, patrouilles door 'gesloten' gebied; Navo-vredesmacht laat zich gelden

SARAJEVO, 21 DEC. De NAVO-vredesmacht IFOR heeft gisteren op dag nummer één van haar operaties in Bosnië duidelijk gemaakt dat het haar ernst is.

Het commando was gisteren nog nauwelijks overgedragen of IFOR-soldaten ontmantelden twee door de Bosnische Serviërs bemande wegversperringen die drieëneenhalf jaar lang de weg naar het vliegveld van Sarajevo hebben versperd. De commandant van de Amerikaanse IFOR-troepen, generaal William Nash, reed vanuit Tuzla met een jeep naar de grens met Kroatië, dwars door het door de Bosnische Serviërs beheerste noorden van Bosnië, over een weg die drieëneenhalf jaar gesloten is geweest, zelfs voor de vredesmacht van de VN.

Ondanks problemen veroorzaakt door zware sneeuwval en dichte mist, bevinden zich inmiddels 17.000 IFOR-militairen in Bosnië, een kwart van het beoogde totaal van 60.000 man. De overdracht van het commando van UNPROFOR aan IFOR verliep niet zonder problemen en gebeurde in twee fasen, omdat de opperbevelhebber van IFOR, de VS-admiraal Leighton Smith, door slecht weer niet in Sarajevo kon landen. In zijn plaats nam de bevelhebber van de IFOR-grondtroepen, de Britse generaal Sir Michael Walker, het commando over van de Franse VN-bevelhebber Janvier. Enkele uren later kon Leighton Smith Sarajevo wel bereiken. Op een bijeenkomst verzekerde Smith dat zijn militairen “het geweld zullen gebruiken dat nodig is om de vrede veilig te stellen”, maar dat ze “geen cowboys zijn, op zoek naar een gevecht”. Hij gaf toe dat de missie van IFOR riskant is en levens kan eisen, door ongelukken en mogelijk ook door gevechten. Hij voegde daaraan toe: “Ik ben niet bezorgd dat de verliezen zo hoog oplopen dat om onze aftocht zal worden geroepen (...) Laat me het zo stellen: als dat gebeurt, is duidelijk dat het vredesakkoord niet werkt.” De Amerikaanse minister van defensie, Perry, heeft gisteren een bezoek van president Clinton aan Sarajevo aangekondigd. Dit zal plaatshebben “op een geschikt moment, na 15 januari”. De minister zelf zal op 2 en 3 januari in Bosnië de plaatsen bezoeken waar Amerikaanse IFOR-soldaten zijn gelegerd.

De Bosnische ambassadeur in Londen, Muhamed Filipovic, heeft gisteren melding gemaakt van problemen met de islamitische fundamentalisten die als vrijwilligers met de Bosnische regeringstroepen hebben meegevochten. Volgens het vredesakkoord moeten zij uiterlijk op 14 januari Bosnië hebben verlaten, maar volgens Filipovic weigeren velen van hen elke medewerking. Onder de mujahedeen zijn veel oorlogsveteranen uit Afghanistan en Iran; anderen komen uit Egypte, Algerije en Jemen. (AP, Reuter, AFP)