Voor onrendabele lijnen; Jorritsma geeft 130 miljoen aan de Spoorwegen

DEN HAAG, 21 DEC. Minister Jorritsma (verkeer en waterstaat) betaalt de Nederlandse Spoorwegen 130 miljoen gulden voor het instandhouden van alle onrendabele lijnen tot medio 1998.

Dit zijn minister en NS gisteren overeengekomen. Het geld is nodig omdat Jorritsma afgelopen maandag met de Tweede Kamer heeft afgesproken de onrendabele lijnen nog twee jaar allemaal open te houden. In de periode daarna wordt een deel ervan openbaar aanbesteed. Dat zal de exploitatie-kosten van die lijnen naar verwachting doen verminderen. Ook met de invoering van concurrentie op het spoor zijn de regeringsfracties PvdA, VVD en D66 maandag akkoord gegaan.

Ten behoeve van de afspraken tussen minister en Tweede Kamer is het contract dat de verzelfstandiging van de NS regelt, op de valreep gewijzigd. Het contract krijgt per 1 januari gelding. Uit de wijzigingen blijkt dat een deel van de 130 miljoen compensatie is voor de beperking van de bedrijfsvrijheid: de NS is nu minder dan in het oorspronkelijke contract voorzien, in staat tot het rendabeler maken van de bedrijfsvoering. Ook moeten bepaalde stations die anders misschien waren gesloten, nu tot medio 1998 open blijven.

Verder is in het verzelfstandigingscontract opgenomen dat de NS zich tot het jaar 2000 bindt aan een maximum-stijging van de prijskaartjes. Ook staat er nu in dat vanaf medio 1998 de onrendabele lijnen waarin ook stads- en streekvervoerders zijn geïnteresseerd, openbaar worden aanbesteed.

De Tweede Kamer stemde gisteravond laat in met het verzelfstandigingscontract. In een korte heropening van het debat wees het Kamerlid Rosenmöller (GroenLinks) erop dat met de verzelfstandiging van NS en de invoering van concurrentie “er geen afdoende garanties zijn voor de maatschappelijke functie van het spoor”. PvdA en D66 herhaalden als hun standpunt dat het nu voorliggende contract voor deze regeringsfracties “werkbaar en verdedigbaar” is. Eerder zeiden PvdA en D66 geen concurrentie op het spoor te willen. De onrendabele lijnen moesten volgens hen zoveel mogelijk allemaal in stand blijven.

Onduidelijk is nog waar de 130 miljoen gulden precies vandaan moet komen. Dat wordt de komende tijd bekeken. Minister Jorritsma zei gisteren dat deze extra exploitatie-subsidie waarschijnlijk ten koste zal gaan van de investeringen in het spoorwegnet. Over de maatschappelijke functie zei ze dat deze volgens haar geen gevaar loopt. “De overheid blijft de zaak natuurlijk in de hand houden.”