Tokio leent recordbedrag voor begroting

TOKIO, 21 DEC. Hogere uitgaven om de bedrijvigheid nieuw leven in te blazen en lagere belastinginkomsten door de economische zwakte, hebben geleid tot een fiks tekort op de Japanse begroting.

De Japanse staat zal het komende jaar dan ook voor 21 biljoen yen (330 miljard gulden) aan nieuwe leningen moeten aangaan. Dat is het hoogste bedrag dat Japan ooit in één jaar aan staatsobligaties heeft uitgegeven.

Dat blijkt uit de ontwerp-begroting die het Japanse kabinet gisteren heeft goedgekeurd. Doel van het beleid is in het komende begrotingsjaar, dat op 1 april van start gaat, een flinke stimulans te geven aan de economie. De groeicijfers van Japan zijn al geruime tijd zeer laag. In de jongste begrotingsvoorstellen gaat de regering ervan uit dat de economie volgend jaar zal groeien met 2,5 procent, maar onafhankelijke economen hebben al laten weten dat die raming aan de hoge kant is.

De omvang van de totale begroting komt uit op 75 biljoen yen (1185 miljard gulden). Dat betekent een groei van 5,8 procent, wat de hoogste toename is sinds vijf jaar.

Bijna een derde van de uitgaven moet via staatsobligaties worden gedekt. Het bedrag van 21 biljoen yen betekent een toename van bijna 67 procent ten opzichte van de oorspronkelijke voorstellen voor het lopende jaar. Aan het einde van het komende begrotingsjaar zal het bedrag aan uitstaande staatsleningen zijn opgelopen tot 241 biljoen yen.

Dat bedrag komt neer op 49 procent van het nominale bruto binnenlands produkt (bbp), de totale waarde van alle geproduceerde goederen en diensten. Per Japanner is dat 2,2 miljoen yen.

Het aangaan van forse leningen is lange tijd onderwerp van hevige discussie geweest. Het Japanse ministerie van financiën vreesde dat met het voeren van een dergelijke politiek het hek van de dam zou zijn. De staat zou dan nog meer uit kunnen geven om dat vervolgens te dekken via leningen. “Dit beleid kunnen we niet lang blijven volgen”, gaf Masayoshi Takemura, de minister van financiën, dan ook meteen aan. Hij verdedigde de keuze voor extra uitgaven met de zeer trage groei van de Japanse economie. Lenen “was onvermijdelijk om de economie weer op de rails te zetten”, luidde ook het commentaar van de minister van handel en industrie, Ryutaro Hashimoto.

Met name de VS hebben herhaaldelijk aangedrongen op meer stimulering van de Japanse economie. Hierdoor zou het Japanse betalingsbalansoverschot verder kunnen afnemen.

Veel aandacht heeft de regering gegeven aan openbare werken. Voor deze post is 9,7 biljoen yen uitgetrokken, wat 4 procent meer is dan in de eerste begroting voor het lopende jaar is opgenomen. Een goede vergelijking met het huidige jaar is evenwel niet mogelijk, omdat tussentijds de regering in haar poging de economie aan te jagen, forse bedragen ter beschikking heeft gesteld.

Ook kunnen de Japanners rekenen op een verlaging van de inkomstenbelasting. Daardoor wil de regering de consumptie verhogen. Zij hoopt het komende begrotingsjaar totaal ruim 51 biljoen yen aan belastingen te innen. Dat betekent een vermindering van dik 4 procent vergeleken met de eerste begroting voor het lopende jaar. Het is bovendien het zesde achtereenvolgende jaar waarin deze inkomsten dalen.

Verder heeft Tokio geld uitgetrokken om de problemen van de oninbare leningen bij Japanse banken aan te pakken. De lopende uitgaven van de overheid, waaronder overdrachten aan lokale overheden, geven slechts een beperkte stijging te zien. Ook het bedrag dat Japan ter beschikking stelt voor hulp aan arme landen stijgt met het kleinste percentage van de afgelopen jaren. Daar staat een extra stijging van de uitgaven voor defensie tegenover.

De verschillende ministeries zullen deze week nog proberen in overleg met het ministerie van financiën bepaalde programma's alsnog in de ontwerp-begroting te laten opnemen, maar het ziet er niet naar uit dat er nog veel wijzigingen komen. Het Japanse parlement zal in januari de begroting bespreken. (AP, Reuter, AFP, KRF)