Lumineus idee

Mr. drs. C.M.W. Dessens, directeur-generaal voor energie van het ministerie van Economische zaken, waarschuwde in november vertegenwoordigers van energiedistributiebedrijven dat ze snel een oplossing moesten vinden voor problemen met de milieu-toeslag die kleinverbruikers op hun gas- en elektriciteitsrekening betalen. Gebeurt dat niet, zei hij, dan kan er zoveel ergernis over deze milieutoeslag ontstaan dat dit leidt tot een 'parlementaire enquête' naar de manier waarop de energiebedrijven met het geld van die heffing omspringen.

Sommige aanwezigen dachten dat Dessens een grap maakte over de zogenaamde Milieu Actieplan-toeslag (MAP), de heffing van 0,5 tot 2,5 procent van de energierekening die sinds 1991 bestaat. Toch lachte er niemand. Het is ook niet voor de grap dat MKB-Nederland, de organisatie van het midden- en kleinbedrijf, bij Economische Zaken aandringt op een grootscheeps onderzoek naar de manier waarop de energiedistributiebedrijven de afgelopen vier jaar de ongeveer een miljard gulden hebben besteed die ze met die MAP-toeslag van de kleinverbruikers van energie hebben geïnd.

MKB Nederland is ook druk in de weer bij Kamerleden om een onderzoek te bepleiten. De MAP-toeslag (niet te verwarren met de ecotax die de kleinverbruikers met ingang van 1 januari 1996 ook op hun energierekening krijgen) is een grote bron van ergernis voor het midden- en kleinbedrijf. De energiedistributiebedrijven moeten het geld van deze toeslag gebruiken om vermindering van energieverbruik en van de uitstoot van CO2 te bewerkstelligen.

Het ministerie van Economische zaken heeft echter beperkt inzicht in de effectiviteit van de MAP-toeslag. Het gebeurt zelfs dat het geld op een andere manier wordt gebruikt dan minister Wijers van economische zaken veronderstelt. Er is ook geen andere instantie die toezicht houdt op de besteding van het geld dat bestemd is voor uitvoering van milieu-actieplannen van de distributiebedrijven.

De bijeenkomst waar directeur-generaal voor energie Dessens sprak was georganiseerd door de overkoepelende organisatie van de energiedistributiebedrijven, EnergieNed. Het was een conferentie over de milieu-actieplannen. Daarbij was voor de deelnemers een wedstrijd met prijzen in de categorieën originaliteit, praktische haalbaarheid en artisticiteit. De deelnemers mochten een 'lumineus marketing-idee om huishoudens extra energie te laten besparen' verzinnen.

De vertegenwoordigers van de energiebedrijven werd aanbevolen om 'ongeremd te stoeien met de materie'. Ze moesten eraan denken dat 'huisvrouwen en dergelijken vol verwachting klaar zitten en vrij rond lopen. Ze zijn tuk op voordeel.'

EnergieNed raakte met die wedstrijd een gevoelige snaar van het midden- en kleinbedrijf. Dat draagt jaarlijks ongeveer tachtig miljoen bij aan de MAP-opbrengsten van totaal 250 miljoen. MKB Nederland heeft berekend dat het midden- en kleinbedrijf slechts zeer weinig profiteert van zaken als subsidies voor isolatie en hoog rendementsketels voor verwarming. Bovendien vindt MKB Nederland dat de energiebedrijven ten onrechte nog niet uitgegeven geld van de MAP-toeslag oppotten. De tientallen miljoenen van die MAP-potten zouden aan de kleinverbruikers van energie terugbetaald moeten worden.

De klachten van MKB Nederland vinden serieus gehoor bij het ministerie van Economische zaken. Daar onderzoekt minister Wijers naar aanleiding van vragen van Kamerleden de manier waarop energiebedrijven met de MAP-heffing omgaan. Het is de bedoeling dat de MAP-toeslag een wettelijke basis krijgt met de nieuwe energiedistributiewet, die begin volgend jaar in de Tweede Kamer wordt behandeld. Kamerleden van verschillende politieke partijen willen dat duidelijk wordt vastgelegd wat wel en wat niet met het MAP-geld mag worden gefinancierd.

Ook binnen de energiewereld is niet iedereen het eens met de manier waarop veel energiedistributiebedrijven met MAP-geld omgaan. Zo legt het kleine Nutsbedrijf Westland in Poeldijk de kleinverbruikers een MAP-toeslag op die beneden het officiële minimum van 0,5 procent ligt. Westland heeft de overkoepelende organisatie EnergieNed gezegd dat het er niet voor voelt om ook maar iets meer geld te innen dan het nodig heeft voor de kosten van uitvoering van het eigen milieu-actieplan. Westland weigert MAP-geld op te potten. Anders dan sommige andere bedrijven gebruikt Westland ook geen MAP-geld voor de aanleg van warmte-kracht koppeling bij tuinders, omdat dit systeem voor de opwekking van warmte en electriciteit zonder subsidie rendabel is.