Kerstpost via Christkindl; Gestempeld door het Kindje Jezus

De kerstpostcultus vond gemakkelijk aansluiting bij een andere streektraditie: het gebied rond Steyr is beroemd om zijn houten kerststallen. In Christkindl staat nu de mechanische 'Krippe' van Karl Klauda opgesteld, die een complete zaalwand in beslag neemt. Vanuit Steyr kunnen speciale 'Kripperl Roase', kerststallentochten, gemaakt worden. De 12 meter lange Pottmesser-stal, met bijna 800 figuren, is daarvan het hoogtepunt.

Het adres van het postkantoor is: Weihnachtspostamt, Franz Wegener, A-4411, Christkindl, Oostenrijk. Inl 00-43725252600 of 45311. Contactpersoon in Nederland is de heer Jacques Gommans, p.a. 'Jochumhof', Maashoek 2b, Steyl (Gem. Tegelen). Inl 077-3733933.

Hij heeft een groen schaamlapje en hij lijkt wel wat op het jongetje van de poster waarover een paar weken geleden zoveel te doen was, het jongetje met de videocamera. Hij kijkt net zo vriendelijk en houdt zijn attributen al even argeloos vast. Het zijn alleen andere attributen. Een met edelstenen bezet doornenkroontje zit stevig in zijn rechterhand geklemd en hij is kennelijk al sterk genoeg om een groot gouden kruis met zijn linkerarm staande te houden. Hij staat in een nis vol zilver en verguldsel, op en top barok. Het is een allerliefst en allerzelfstandigst Jezusje, gemaakt van was en 10 centimeter groot.

Dit jaar is hij 300 jaar oud, het Christkindl van Christkindl, een gehucht bij Steyr in het Noorden van Oostenrijk. In 1695 werd hij door de Thurnermeister van Steyr, Ferdinand Sertl, besteld bij een klooster. Sertl leed aan epilepsie en toen hij hoorde dat aan een wassen Jezusbeeldje in het Steyrse Celestinessenklooster genezingen werden toegeschreven, bestelde hij er een voor zichzelf.

In het nabijgelegen bos van Unterhimmel was een plek die al sinds de Kelten als heiligdom gold. Tot dan toe had Sertl daar een door hem zelf aan een boom gespijkerd prentje van de heilige familie aanbeden. Nu hakte hij een stukje sparrestam weg en bevestigde in de ontstane holte zijn eigen Kindje Jezus. Hij bezocht de plek elke dag.

Toen hij meende genezen te zijn van zijn ziekte deed dat nieuws al gauw de ronde in Steyr. De bezoekers begonnen in groten getale toe te stromen en de plaatselijke pastoor zorgde voor een houten kapel rondom de boom. Ook verscheen er een kluizenaarswoning. Het bisschoppelijk bestuur in Passau was minder enthousiast over al die privé-initiatieven in het kleine Unterhimmel en er volgde een verbod op verdere kerkbouw. Het zou nog zo'n vijfentwintig jaar duren voor er een fatsoenlijke kerk stond. Toen kon het gebouw, begonnen door Giovanni Carlone en afgebouwd door de beroemde barokbouwmeester Jacob Prandtauer, gewijd worden. De boomstam met het tien centimeter hoge beeldje was in het altaar opgenomen.

In de twee eeuwen daarna ontbrak het de parochie, nog steeds door het bisdom dwarsgezeten, regelmatig aan middelen voor het onderhoud van de kerk en haar kostbaarheden. Ondanks dat bleven de bedevaartgangers toestromen naar de plek die inmiddels Christkindl was gaan heten. De grote doorbraak in de populariteit van Christkindl kwam in 1950. Toen opende de Oostenrijkse post een speciaal kerstpostkantoor in het café naast de kerk. Van Advent tot en met Driekoningen kon iedere Oostenrijker er zijn kerstpost laten voorzien van een 'Kindje Jezus'-stempel.

Veel kinderen stuurden hun wensen naar het Christkindl. Ze krijgen allemaal, al naar gelang de antwoordbrieven vóór of juist na de Kerst werden verstuurd, een verschillend antwoord. Men maakte ook twee varianten van het poststempel, een kerst- en een driekoningenstempel. Inmiddels worden kerstwensen uit de hele wereld via Christkindl naar hun bestemming gestuurd en ook voor electronische post en fax zijn er faciliteiten. Het totaal aantal verzendingen bedroeg vorig jaar meer dan twee miljoen.

Filatelisten smullen van activiteiten zoals die in Christkindl. De Europese 'Motivgruppe Weihnachten', die alles rondom Kerst als verzamelobject heeft, ging er twee jaar geleden zelfs logeren. Voor hen is dit een bijzonder jaar: Ter gelegenheid van '300 jaar Christkindl' is de jaarlijkse Oostenrijkse kerstpostzegel gewijd aan het kleine wassen beeldje. En zo kan straks de hele wereld het zien: mooier dan alle kerstkindjes uit alle stallen van de wereld is het kleine fiere jongetje van Christkindl. Mits voorzien van poststempel natuurlijk.