Srebrenica (slot)

DE WAARHEID (de volle waarheid?) over Srebrenica is langs een ellenlange kronkelweg bekend geworden. De verschrikkelijke waarheid van duizenden doden, tienduizenden ontheemden en een volslagen falen van de Verenigde Naties, het Nederlandse bataljon ter plaatse incluis. De waarheid is maar zeer ten dele aan het licht gekomen via de officiële internationale en nationale kanalen. Verschillende keren kwam de Tweede Kamer in het geweer om de verantwoordelijke bewindslieden te ondervragen, enkele malen gedwongen door 'lekkages' in de media, afkomstig van gefrustreerde en verontruste officieren en manschappen, civiele hulpverleners en slachtoffers. Zonder die ontboezemingen zou de Nederlandse samenleving nog beroerder dan nu het geval was zijn ingelicht over de tragedie die zich vanaf de elfde juli rondom en in Srebrenica heeft voltrokken.

Gisteren had dan het afsluitende Kamerdebat plaats, gehouden naar aanleiding van een geheim verhoor van enkele hoge Nederlandse officieren die langs de internationale bevelslijnen in voormalig Joegoslavië dienst hebben gedaan. De onmacht van regering en parlement samen om de gebeurtenissen recht te doen had niet duidelijker kunnen worden omlijnd. Het debat blijft al maanden lang hangen tussen onbevredigende verontschuldigingen, halve verwijten en ontoereikende antwoorden. Ook de confrontatie tussen de politiek en de militair direct verantwoordelijken heeft daarin geen verbetering weten te brengen. HET IS OP DEZE PLAATS al eerder geschreven: er bestaat een vreemde spanning tussen het politieke onvermogen 'Srebrenica' te plaatsen en de gretigheid waarmee opnieuw troepen voor Bosnië ter beschikking worden gesteld. De vraag naar het verband tussen wat deze zomer is misgegaan, te velde en in de officiële verslaggeving daarvan, èn de mentaliteit en taakopvatting binnen de Nederlandse strijdkrachten is niet gesteld, hoewel er voldoende aanwijzingen zijn dat er meer aan de hand was dan een incidentele ontsporing van onervaren manschappen en verkokering binnen de militaire bureaucratie. Dutchbat was in de eerste plaats een afspiegeling van wat in het vaderland gebruikelijk en aanvaardbaar is geworden. Dat moet een factor zijn geweest in de val van Srebrenica. En dat zal niet minder een rol spelen bij de nieuwe missie.