Senaat stemt met Nabestaandenwet in na concessies

DEN HAAG, 20 DEC. Een meerderheid in de Eerste Kamer is de afgelopen nacht akkoord gegaan met de invoering van de Algemene Nabestaandenwet, die een bezuiniging betekent op de uitkeringen voor weduwen en weduwnaars.

De Kamer bleek daartoe pas bereid na enkele toezeggingen van staatssecretaris Linschoten (sociale zaken). Hierdoor mogen weduwen en weduwnaars met een uitkering krachtens WAO, WW of VUT toch een deel van deze uitkering houden zonder dat die op hun wettelijk nabestaandenpensioen wordt gekort. Een andere concessie die de bewindsman deed is dat de wet niet op 1 april 1996 maar op 1 juli wordt ingevoerd. Dat geeft burgers en bedrijven meer tijd om een particuliere of collectieve verzekering af te sluiten.

De Eerste Kamer zou vanmiddag stemmen over de Algemene Nabestaandenwet, die de Algemene Weduwen- en Wezenwet vervangt. De PvdA-fractie is daarover verdeeld geraakt maar het grootste deel steunt het wetsvoorstel, evenals VVD en D66. De oppositiepartijen zijn eensgezind tegen. Alle fracties hadden forse kritiek op het wetsvoorstel.

Linschoten verbond aan zijn toezeggingen de absolute voorwaarde dat de Eerste Kamer nog vandaag over de Nabestaandenwet zou stemmen, hoewel enkele fracties hiermee juist wilden wachten in afwachting van nadere voorstellen van de staatssecretaris. De bewindsman wilde echter van geen uitstel weten. Eerder op de avond had hij overleg gevoerd met leden van het kabinet, onder wie premier Kok, over de vraag in hoeverre hij de Eerste Kamer tegemoet kon komen.

Linschoten wees andere eisen van in het bijzonder de regeringsfracties PvdA en D66 van de hand. Zij wilden verdere versoepelingen doorvoeren door nabestaanden, ongeacht hun inkomen, in elk geval gedurende drie tot zes maanden een gewenningsuitkering te geven. Ook wilden zij de periode waarin de huidige weduwen en weduwnaars nog aanspraak op een uitkering kunnen maken, verlengen tot na 1 januari 1998.

De meerderheid van de PvdA-fractie accepteert de Algemene Nabestaandenwet “met pijn in het hart”, aldus senator Van de Zandschulp afgelopen nacht. Hij noemde de wet “op onderdelen gebrekkig” en vond de wijze waarop Linschoten hem had voorbereid niet verantwoord. De PvdA'er constateerde dat er voor weduwen en weduwnaars straks niet echt meer een volksverzekering bestaat waarvan het karakter is dat iedereen er voor in aanmerking komt.

Maar het feit dat WAO'ers, WW'ers en VUT'ers hun nabestaandenuitkering als gevolg van de toezegging van Linschoten niet geheel verspelen, noemde hij een substantiële verbetering. Zij mogen een bedrag ter hoogte van vijftig procent van het minimumloon zelf houden alvorens ze met een korting op hun nabestaandenuitkering worden geconfronteerd. Dit geldt overigens alleen voor degenen die nu al zo'n uitkering hebben. “Bij alle nederlagen die wij lijden en teleurstellingen die we slikken”, zei Van de Zandschulp over de opstelling van zijn fractie, “is dit belangrijk.”

Ook D66 en VVD noemden de verbetering van de regeling voor de WAO'ers en andere voormalige werknemers de belangrijkste reden om toch in te stemmen met de wet. “Dat was voor ons het hardste pijnpunt”, zei D66-senator Gelderblom-Lankhout. Ook Heijmans (VVD) sprak van “een niet onbelangrijke vooruitgang”.

Een gevolg van de nieuwe wet is onder meer dat mensen die in 1950 of later zijn geboren en geen kinderen hebben, niet meer voor een nabestaandenuitkering in aanmerking komen. Bovendien wordt er rekening gehouden met het eigen inkomen. Zo krijgt iemand met een eigen inkomen van boven de 3.838 gulden per maand straks geen uitkering meer.