NedCar nieuwe stijl begint aan een 'opwindend avontuur'; Een Japanse droom in Limburg

BORN, 20 DEC. Frans Sevenstern, bestuursvoorzitter van NedCar, dichtte de Nederlandse autoindustrie een betere toekomst toe dan ooit. Minister Hans Wijers van economische zaken sprak over “het lelijke eendje dat in een prachtige zwaan is veranderd.” Kortom, superlatieven schoten gisteren te kort toen koningin Beatrix in Born de nieuwe produktielijn van Nederlands enige personenautofabrikant NedCar officieel in gebruik stelde.

Uniek is het project in zoverre dat NedCar de enige autofabriek ter wereld is waar twee automerken, de Mitsubishi Carisma en de Volvo S4/F4, van één produktielijn lopen. Voor het overige is er tussen de kraakheldere en gerobotiseerde fabriek in Born weinig verschil met welke moderne autofabriek dan ook waar ook ter wereld van pakweg BMW, General Motors, Toyota of Ford, waar ook moeiteloos meerdere modellen van één lijn rollen.

Japanse begrippen uit de autoindustrie als kaizen (het permanent werken aan kwaliteitsverbetering zelfs nog tijdens het produktieproces) en just-in-time zijn inmiddels ook ingeburgerde begrippen geworden op de Limburgse werkvloer, waar van de 4300 medewerkers ruim 10 procent een uitgebreide training heeft gehad in Japan. “Eigenlijk nog veel te weinig”, realiseert Sevenstern zich. “Want we staan aan het begin van een opwindend en groot avontuur dat ik op dit moment niet helemaal kan inschatten. We moeten nu eerst maar eens bewijzen dat we dit aankunnen.”

NedCar nieuwe stijl is echter in feite de realisering van de droom van Hiroshi Ninomiya, voormalig directeur van Mitsubishi Motors Europe, die een belangrijke rol speelde bij de uitwerking van de joint-venture (NedCar) tussen Volvo, Mitsubshi en de Nederlandse staat, die op een totale investering van 3,1 miljard gulden ieder voor eenderde aan het project deelnemen. Het nieuwe NedCar kreeg gestalte tijdens besprekingen in Londen, Frankfurt en New York, waar de uiteindelijke deal werd gesloten. De nieuwe fabriek voorziet in de bouw van de Carisma, de eerste auto die Mitsubishi in Europa produceert, en enkele nieuwe Volvo-middenklassers en is op dit moment goed voor een omzet van twee miljard gulden.

Momenteel produceert NedCar 530 auto's per dag. Maar met de huidige produktecapaciteit moet dat aantal aan het einde van deze eeuw zijn opgevoerd naar 750 à 800 auto's per dag. Volgend jaar wordt de produktie in Born al gebracht op 180.000 à 200.000 auto's, een verdubbeling van het huidige volume. Afhankelijk van de marktvraag zullen Volvo en Mitsubishi ieder voorlopig 100.000 auto's per jaar in Born bouwen, wat bij toeleveranciers uit binnen- en buitenland volgens berekeningen van NedCar werk biedt aan 10.000 mensen.

Ninomiya noemde in 1993 de produktie van 100.000 Carisma's nog peanuts. Maar sindsdien heeft de Japanse autoindustrie fors gas moeten terugnemen. Niet alleen in het moederland waar de dure yen en de toenemende concurrentie van Koreaanse fabrikanten als Hyundai, Kia, Daewoo en SsangYong ook Mitsubishi zwaar parten speelde, maar vooral in Europa. De voornaamste Japanse autofabrieken die produceren voor de Europese markt zijn gebouwd in Engeland en Spanje. Mitsubishi heeft naast NedCar in Born ook vestigingen in Schotland en België.

De Carisma is een onopvallende maar redelijk geprijsde middenklasser, uitgerust met een Europees onderstel en Europese motoronderdelen (Renault). De grote vraag voor Ninomiya cs is echter of de Europese markt wel zit te wachten op 100.000 Carisma's per jaar.

Maar de reddingsboei voor NedCar lijkt te worden toegeworpen door Volvo. Met de toetreding van Zweden tot de Europese Unie zijn de autoverkopen van alle Scandinavische fabrikanten (waaronder Saab) in Europa opgelopen naar bijna 450.000, slechts 3 procent van het Europese totaal. Na een politiek van diversificatie bij Volvo die 30 jaar geduurd heeft en sterk op de (truck)markt in de Verenigde Staten was gericht heeft het Zweedse bedrijf zich weer sterker teruggetrokken op Europa. Samen met de introductie van de niewue S4/F4-modellen die bij NedCar worden geproduceerd wil Volvo, dat zijn verkopen dit jaar al zag stijgen met 11 procent, een nieuw offensief lanceren in Europa.

“We hebben ons bij Volvo teruggetrokken op onze core-business”, zegt Lennart Jeansson, vice-president van AB Volvo. “Ik verkoop mijn hele leven al auto's en trucks en daarom weet ik waarover ik praat als ik zeg dat ik denk dat we met deze fabriek in Born hoge ogen zullen gooien. Het is in mijn optiek één van de modernste autofabrieken ter wereld. We hebben al een aantal jaren in dit project geïnvesteerd, ook de aanloopverliezen genomen. Maar nu staat er toch iets om trots op te zijn.”

De faam van de nieuwe modellen is Volvo daarbij vooruitgesneld. Tijdens een bijeenkomst met analisten in Gothenburg maakte Volvo afgelopen week bekend dat het niet irreëel is te veronderstellen dat de Volvo-produktie bij NedCar in Born binnen enkele jaren zal worden opgevoerd naar 140.000 à 160.000 per jaar. Gisteren hield Jeansson echter de nodige slagen om de arm. “Laten we eerst maar eens kijken of we deze produktie aankunnen. Bovendien hangt een produktieverhoging volledig samen met de vraag van de markt. Het is daarom nog veel te vroeg om al over produktie-uitbreiding te praten.”

Volgens Jeansson is het voor partner Mitsubishi geen probleem als Volvo een groter deel van de produktie in Born voor haar rekening neemt. “Daar maak je in de onderhandelingen afspraken met elkaar over. Maar Mitsubishi is evenals wij natuurlijk sterk afhankelijk van de vraag uit de markt.”