China zet Duitse journalist land uit

BONN, 20 DEC. De Duits-Chinese betrekkingen zijn verder bekoeld nu de Chinese regering, ondanks herhaalde verzoeken van minister Klaus Kinkel (buitenlandse zaken), weigert om de feitelijke uitwijzing van een Duitse journalist ongedaan te maken. Vorige week had Bonn al “geërgerd” gereageerd op de veroordeling van de Chinese dissident en activist voor de mensenrechten Wei Jingsheng.

Kinkel zei gisteren openlijk dat hij het “betreurt” dat de Chinese regering zich niets heeft aangetrokken van zijn schriftelijke en mondelinge protesten tegen de al eind november aangekondigde uitwijzing van de 34-jarige journalist en sinoloog Henrik Bork. De kwestie is voor de Duitse regering extra pijnlijk omdat zij al twee jaar haar best doet de relatie met China te verbeteren, mede om de Duitse exportindustrie aan betere kansen te helpen.

In de zomer van 1994 beëindigde een boze premier Li Peng een bezoek aan Duitsland voortijdig wegens protesten tegen de schending van mensenrechten in zijn land. Dit jaar kwam de Chinese staatspresident, Jiang Zemin, naar Duitsland, waar hij bedrijven als Siemens en Daimler-Benz aandeed. Midden vorige maand bezocht kanselier Helmut Kohl met een groep Duitse ondernemers de Volksrepubliek. Kohl bezocht toen - zes jaar na het bloedig neerslaan van de studentenprotesten op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking - ook een Chinese legerdivisie. Dat bracht hem in China lof voor zijn “voorwaarts gerichte politiek”, maar kwam hem in Duitsland op kritiek van de SPD en de Groenen te staan. Kohl verweerde zich tegen die kritiek door te zeggen dat hij in China ook op naleving van de mensenrechten had aangedrongen. Maar kort na zijn vertrek werd de Chinese mensenrechten-activist Wei Jingsheng na een snel proces veroordeeld.

De journalist Bork, die voor de Frankfurter Rundschau, de Stuttgarter Zeitung en Zwitserse en Oostenrijkse bladen werkt, had eind november te horen gekregen dat zijn visum niet zou worden verlengd. Ondershands was hem duidelijk gemaakt dat de kritische toon van zijn stukken, onder meer over “dictator Li Peng”, de reden was dat hij China moet verlaten. Protestbrieven van Kinkel aan zijn Chinese ambtgenoot bleven onbeantwoord. Zijn mondelinge protest bij de Chinese ambassadeur in Bonn, begin deze week, bleef ook zonder resultaat.