Aandelen kopen via Internet en 'virtuele beurs'

AMSTERDAM, 20 DEC. Elektronisch aandelen kopen is al lang geen toekomstmuziek meer. Het kan nu al, via het wereldwijde communicatienetwerk Internet. Amerikaanse effectenmakelaars als National Discount Broker, K. Aufhauser en Howe Barnes en het Engelse ShareLink bieden dergelijke diensten aan tegen tarieven die variëren van enkele tientjes tot zesduizend gulden. Een abonnement bij ShareLink - een volle dochter van discount broker Charles Schwab - kost nog geen dertig gulden per maand.

Veel Amerikaanse makelaars konden de laatste jaren al 'online' worden bereikt - zelfs voor orders - maar dan hoofdzakelijk via elektronische informatie-diensten als America Online, Prodigy en het ook in Nederland actieve CompuServe. Het PC Financial Network van het Amerikaanse Pershing - jarenlang bereikbaar via Prodigy, sinds kort via het Reuters Money Network - heeft al meer dan 160.000 klanten. Discount broker Charles Schwab ontleent tegenwoordig zelfs zeventig procent van zijn inkomsten aan online-activiteiten.

Veel makelaars zijn echter van plan om hun diensten via Internet aan te bieden, omdat zij dan meer kunnen verdienen. Zo is ook het Amerikaanse QuoteCom, dat voor particuliere beleggers een groot aantal informatiebronnen op Internet ontsluit, van plan om via Internet aandelen te verhandelen en actuele koersinformatie aan te bieden. “Ook van de Nederlandse beurs”, zegt directeur Chris Cooper. “De meeste effectenbeurzen liggen op dit moment nog dwars, maar dat kunnen ze niet blijven volhouden. Ze worden er uiteindelijk zelf alleen maar beter van omdat de handel sterk zal groeien.”

Niet bekend

Grote organisaties als de Robeco Groep zouden ook plannen hebben voor elektronisch beleggen - al wordt dit door een woordvoerder in alle toonaarden ontkent - en in januari stelt ABN AMRO de beleggingslijn in gebruik. Met het pc-programma HomeNet kunnen dan tegen sterk verlaagde tarieven orders voor de Amsterdamse Effectenbeurs, de EOE optiebeurs en buitenlandse beurzen worden opgegeven. Een bemande orderdesk neemt 24 uur per dag en zeven dagen per week orders aan. Via dezelfde lijn zal ook dagelijks informatie worden verstrekt over de ontwikkelingen in de financiële wereld. Aan de overstap naar Internet waagt de ABN-AMRO zich voorlopig niet. Maar volgens Chris Cooper van Quote.Com is er echter geen reden om aan de veiligheid van Internet te twijfelen. “Er worden geen miljarden verhandeld. En onze software is veilig genoeg voor kleine credit card-betalingen.”

ShareLink werkt achter de schermen zelfs aan een 'virtuele effectenbeurs' op Internet. Volgens initiatiefnemer Jack Lang wordt de particuliere beleggers onnodig op kosten gejaagd. Zij kunnen alleen aandelen kopen via effectenmakelaars en die zijn niet goedkoop. Daarom wil Lang de belegger voortaan zijn eigen orders laten intikken. Die wordt dan automatisch verwerkt.

Voorwaarde is wel dat de belegger goed over de verschillende fondsen wordt geinformeerd. Maar dat hoeft op Internet geen probleem te zijn. Er kunnen zelfs verbindingen tot stand worden gebracht met pagina's van beursgenoteerde ondernemingen, zegt Lang. Beleggingsanalisten zouden rapporten kunnen aanbieden.

De makelaar zal niet helemaal uit het zicht verdwijnen. Hij blijft voor grote groepen gebruikers de tussenpersoon die hij nu is. Aan particuliere beleggers zou hij advies verschaffen. Lang: “Particuliere beleggers moeten zelf hun keuze kunnen bepalen. Heel vroeger werden aandelen in Londense koffiehuizen ook zonder tussenpersoon verhandeld.” ShareLink, een bedrijf met 600.000 klanten en een marktaandeel van zes procent, is nu reeds een typische 'execution-only' makelaar die zich specifiek op particuliere beleggers richt. Het probleem is dat de animo voor dit soort diensten in Europa niet erg groot is. In Groot-Brittannië is het aantal particulieren dat aandelen bezit, zelfs gedaald van 54 procent in 1963 tot 17,7 procent eind 1993. Internet zou de aarzelende Europese belegger over de streep kunnen trekken.

Lang beweert dat zijn virtuele beurs zeker tien keer goedkoper zal worden dan een traditionele effectenbeurs en kansen zou kunnen bieden aan beginners bedrijven 'die nu geen geld hebben voor een beursnotering'. Hij erkent dat er nog veel onduidelijkheden zijn. Bijvoorbeeld of een beurs zonder makelaars in wettelijke zin nog wel een beurs genoemd mag worden. Lang: “Omdat we lid zijn van de London Stock Exchange houden we ons aan de regels van de Britse Securities & Futures Authority. Ook doen we geen zaken met particulieren uit landen waar elektronische aandelentransacties niet zijn toegestaan. Maar iedereen weet dat nationale regelgeving op Internet niet van toepassing is. Er zullen andere regels moeten komen.”