Senaat houdt kritiek op Wet nabestaanden

DEN HAAG, 19 DEC. De fracties van D66 en PvdA in de Eerste Kamer hebben vanochtend bittere kritiek geuit op staatssecretaris Linschoten (sociale zaken).

Aanleiding vormde diens wetsvoorstel fors te bezuinigen op uitkeringen voor weduwen en weduwnaars. Zonder toezeggingen van de bewindsman zal de Eerste Kamer dit voorstel niet aannemen.

Het Eerste-Kamerlid H. Gelderblom-Lankhout van D66 sprak in de vergadering van “een snoeiharde bezuiniging van 800 miljoen” op de uitkeringen voor nabestaanden. “D66 is geschrokken van de ijskoude toon waarop deze staatssecretaris de vele bezwaren tegemoet treedt”, voegde ze hieraan toe.

Voor de vergadering die de Eerste Kamer vandaag aan de Algemene Nabestaandenwet wijdt, gaf Linschoten aan dat hij tot een compromis met de Eerste Kamer bereid is. “Als ik kan voorkomen dat ik met een crisis moet dreigen, is me dat een lief ding waard”, verklaarde hij.

PvdA-senator Van de Zandschulp liet in het debat weten dat Linschoten wel over de brug zal moeten komen, wil zijn fractie het wetsvoorstel steunen. Hij vroeg “reële tegemoetkomingen” van de bewindsman. Dat geldt evenzeer voor D66, zo bleek uit de woorden van Gelderblom. Het CDA en de andere oppositiepartijen zijn tegen het wetsvoorstel.

In het debat, dat vanavond wordt voortgezet, eisten PvdA en D66 een betere regeling voor de al bestaande weduwen en weduwnaars die in 1998 hun uitkering volledig dreigen te verliezen, een groep van ongeveer 10.000 nabestaanden. Van de Zandschulp zei hiertegen “zeer forse bedenkingen” te hebben. Ook de VVD plaatste grootste vraagtekens bij de wijze waarop staatssecretaris Linschoten met met zogenoemde overgangsrecht omgaat. De Eerste Kamer hanteert als principe dat bij wijzigingen van volksverzekeringen bestaande gevallen er niet op achteruit mogen gaan.

Ook vinden D66 en PvdA dat iedereen die weduwe of weduwnaar en boven de 30 is ongeacht het eigen inkomen in elk geval recht moet hebben op een gewenningsuitkering van drie tot zes maanden. Het wetsvoorstel voorziet hier niet in.

De fracties eisen een betere regeling voor arbeidsongeschikte weduwnaars en weduwen. Volgens het wetsvoorstel mogen nabestaanden zelf een bepaald bedrag verdienen zonder dat dit op hun uitkering wordt gekort. Maar een WAO-uitkering wordt wel volledig van een nabestaandenuitkering afgetrokken. Van de regeringsfracties hebben niet alleen PvdA en D66 hiertegen bezwaar, ook VVD'er Heijmans zei vanmiddag dat het kabinet zich op dit punt “wel erg kil” opstelt. Hij deed een dringend verzoek aan Linschoten ook WAO'ers een deel van hun arbeidsongeschiktheidsuitkering te laten houden voordat hun nabestaandenuitkering wordt gekort.