Met eenvoudige pc is het netwerk binnen bereik

Voor Internet heeft de consument geen grote personal computer en een omvangrijk besturingssysteem meer nodig. Een pc met een beperkt vermogen, een zgn. Internetboy, is voldoende, zeggen enkele Amerikaanse fabrikanten van workstations en van software. Een eenvoudig apparaat, geladen met 'Java'-software, leent de benodigde functies van een server. De eerste programma's zijn er al. “Als de produktie op gang komt, is het geen probleem om de prijs op 500 dollar of lager te houden.”

Hebben wij allemaal nodeloos dure computers aangeschaft met snelle chips en een giga-geheugen? Is het enige dat wij nodig hebben voor tekstverwerken, communicatie en andere toepassingen een vereenvoudigd kastje met een snel modem?

Vertegenwoordigers uit de industrie en Internet-fanaten, Microsoft-vijanden en techno-columnisten zijn recent in een discussie verzeild geraakt die bepalend lijkt voor de toekomst van de personal computer. Centraal daarin staat het adagium van networkproducent Sun Microsystems: “Het network is de computer.” Sun draagt die kreet al tien jaar hoog in het vaandel. Het betekent zo ongeveer dat niet de computer thuis het cruciale apparaat is, maar dat via het toetsenbord van de pc het hele netwerk binnen handbereik is. Het zwaartepunt van het systeem kan zelfs elders in het netwerk liggen. Met andere woorden, niet elke consument heeft thuis een telefooncentrale omdat een telefoon voldoende is - dus waarom zou hij een grote, dure computer nodig hebben? “We zijn in de overgangsfase van een desktop-centrisch model naar een netwerk-centrisch model”, aldus onlangs Jim Barksdale, topman van Netscape.

De consument heeft voor het Internet helemaal geen grote pc en geen omvangrijk besturingssysteem meer nodig, zeggen o.a. Sun Microsystems, producent van workstations, en Oracle, producent van software. Het zou voldoende zijn om een Internet-apparaat ('Internetboy', 'browserbox', 'browser boy') te hebben. Dat zou een soort pc zijn met een beperkt vermogen of een opgevoerde spelletjescomputer. Diverse fabrikanten hebben dan ook al laten weten dat een dergelijk apparaat in ontwikkeling is en niet meer dan pakweg 500 dollar hoeft te kosten.

De vereisten voor een dergelijk apparaat zijn toegang tot het Internet, een eenvoudig besturingssysteem met Java en een 'browser'. Java is compatibel met alle gangbare computersystemen en gaat dus uit van open standaarden. Microsoft heeft Java inmiddels in licentie genoemen. Java is een pakket software, ontwikkeld door Sun Microsystems, dat zich gedraagt alsof het hardware is. Dat betekent dat met een eenvoudig apparaat geladen met Java-software het vermogen van een grotere computer kan worden geimiteerd. Java doet dat door plaats te hebben voor de toepassingen zonder ze te bezitten. Het kan deze vervolgens naar behoefte lenen van een server, al naargelang die functies op dat moment moeten worden verricht.

Er zit om maar een voorbeeld te noemen geen tekstverwerkingssoftware (Microsoft Word, WordPerfect) op de Internetbox. Java leent dan even een tekstverwerkingsprogramma van een server. Waar de teksten vervolgens worden opgeslagen, is nog een vraag. Het kan zijn dat de gebruiker een stukje geheugen van de server leent of dat hij zelf geheugenopslag heeft. Het tekstverwerkingsprogramma verdwijnt echter weer na gebruik. Daarom kan de gebruiker volstaan met een betrekkelijk klein, eenvoudig apparaat.

De race is ook al begonnen. Philips was het eerste bedrijf dat in oktober een Internet-startpakket aanbiedt via zijn Britse dochter CD-Online. Voor het pakket, dat ongeveer 250 gulden kost heb je wel een CD-i speler nodig en dus ook een televisie. Andere bedrijven denken aan een soortgelijk opzet. Sega, de maker van computerspelletjes, wil zijn Saturn aanpassen en Sony zijn Playstation. Meer direct gericht op het idee van een vereenvoudigde pc zijn onder meer Oracle, Apple en Toshiba. De laatste zou nauw met Sun samenwerken. Oracle zal in februari zijn apparaat presenteren.

“Er komt zeker een reeks van dergelijke podukten op de markt”, zegt Richard Christner van Mercer Management Consultants. “Als de produktie op gang komt, is het geen probleem om de prijs op 500 dollar of lager te houden. De technologie is geen probleem.” Volgens Christner zijn er wel enkele andere vraagtekens bij het produkt. Ten eerste is de vraag of particulieren het wel willen kopen. Al jaren zijn mensen vertrouwd met de pc en de meeste geinteresseerden hebben er ook al een. De consument moet een goede reden zien om van de pc af te stappen. Daarnaast denkt Christner dat er nog te weinig bandbreedte naar de huiskamers is. Als het apparaat thuis lichter wordt, hangt alles af van de snelheid waarmee de software vanuit de server naar de Internetboy komt. Daar schort het nog aan. In de VS is het telefoonnet nog niet helemaal gedigitaliseerd en Internet wordt alleen nog experimenteel via de kabel aangeboden. Christner: “Dit gaat nog jaren duren.”

Volgens Christner is er praktisch niemand in de positie om een keuze te maken tussen een pc en een Internetbox. “Je hebt een pc en dan neem je er een Internetboy bij, maar er is op dit moment bij niemand behoefte aan een box.” De markt voor de Internetboys zal volgens Christner liggen in gezinnen waar één pc is en een of meer Internetboys voor de kinderen. Maar dan opnieuw is er het probleem van de bandbreedte, dat nog wel enkele jaren blijft. Voorts ziet Christner nog een algemeen bezwaar dat aan de Internetboy verbonden is. “Consumenten willen controle over hun apparaten”, zegt hij. “Als ze ook maar het idee hebben dat ze gedupeerd kunnen worden doordat die controle elders ligt, is een dergelijk produkt niet interessant.”

Een Internetboy zou een kleine revolutie in de moderne technologie betekenen omdat het de hegemonie van de Wintel-pc inluidt. Wintel is de aanduiding van pc's die op chips van Intel en het besturingssysteem Windows van Microsoft gebruiken. De dominatie op die markt duurt nu al zo'n tien jaar, ongeveer sinds IBM verzuimde om de gouden toekomst van de personal computer in te zien. Algemeen wordt de opkomst gezien als het einde van de grote mainframe-computers en het einde van IBM's dominante positie. Is nu alweer het einde van het Microsoft-tijdperk in zicht?

“Microsoft is bezorgd”, zegt analist Christner. “Ze hebben altijd een eigen systeem gehad dat dominant is op de markt. Met de populariteit van Internet is openheid het nieuwe sleutelwoord. Voor Microsoft kan dat enorme gevolgen hebben en dat vervult het bedrijf met zorg.”

Het lanceren van een Internetboy kan grote consequenties hebben voor de industrie. De groei van pc's zou afnemen en dat betekent voor bedrijven als Compaq, Packard Bell en Dell een enorme verandering. Op dit moment voorzien de bedrijven overigens nog geen afname in de vraag naar pc's. Volgens analisten zullen Internetboys door zowel spelletjesfabrikanten (Sega, Nintendo), consumentenelektronicamakers (Philips, Sony, Matsushita) en pc-producenten op de markt kunnen worden gebracht.