Goeree-Overflakkee verdeeld blijft over band met Zeeland

ROTTERDAM, 19 DEC. Op de grens van Middelharnis en Sommelsdijk op het Zuidhollandse eiland Goeree-Overflakkee herinnert een grenspaal uit 1792 aan de tijd dat de kerkdorpen nog tot verschillende provincies behoorden. Middelharnis was al Zuidhollands, maar Sommelsdijk hoorde eind achttiende eeuw nog bij Zeeland. Als het aan het kabinet ligt, wordt die historische relatie van Sommelsdijk met Zeeland binnenkort in ere hersteld.

Vorige week vrijdag besloot het kabinet dat het eiland Goeree-Overflakkee per 1 januari 1997 naar Zeeland gaat als de stadsprovincie Rotterdam er komt. Het wetsvoorstel voor een aanpassing van de provinciale grenzen is inmiddels naar de Raad van State gestuurd. Het kabinet volgt met zijn voorstel het advies op van staatssecretaris Van de Vondervoort (binnenlandse zaken). Zij vindt dat indeling van het Zuidhollandse eiland bij Zeeland de voorkeur verdient, boven de indeling bij het restant van de provincie Zuid-Holland.

Van de Vondervoort is van mening dat met de voorgenomen komst van de stadsprovincies Rotterdam en Haaglanden Goeree-Overflakkee geïsoleerd komt te liggen van de rest van Zuid-Holland. De geringe afstand tussen Goeree-Overflakkee en Zeeland, de grotere bestuurlijke invloed die het eiland in de veel kleinere Zeeuwse provincie krijgt en het - vooral recreatieve - karakter dat met de Zeeuwse eilanden overeenkomt zijn volgens Van de Vondervoort redenen voor indeling bij Zeeland.

Het regiobestuur van de toekomstige stadsprovincie Rotterdam heeft al in een vroeg stadium duidelijk gemaakt, dat het 'landelijke' Goeree-Overflakkee niet past in de grootstedelijke gedachte van de regioprovincie. Door die uitspraak is aansluiting van het eiland bij de regioprovincie voorlopig uitgesloten.

Als de stadsprovincie er komt zal een aantal bestuurlijke relaties van het gebied met de regio Rotterdam moeten verdwijnen. Goeree-Overflakkee valt nu bijvoorbeeld nog in de politieregio Rotterdam-Rijnmond en de regionale hulpverleningsdienst Rijnmond.

Van de vier gemeenten op Goeree-Overflakkee (44.500 inwoners) zijn Oostflakkee, Middelharnis en Goedereede voorstander van de herindelingsplannen van het kabinet. Dirksland is als enige gemeente tegen. Volgens Burgemeester D. Boonstra van Dirksland (7.800 inwoners) heeft het voorstel geen meerwaarde. “Worden we er echt beter van? We halen veel extra werk op ons nek. Met Zeeland zullen nieuwe bestuurlijke relaties gelegd moeten worden. Relaties die nu al goed geregeld zijn met Zuid-Holland. Subsidiestromen zullen verschuiven en er zijn kosten verbonden aan een overgang.”

Zolang onduidelijk is welke financiële gevolgen het voorstel heeft voor zijn gemeente twijfelt Boonstra of hij zijn medewerking eraan moet verlenen.

Boonstra waarschuwt dat met de indeling bij Zeeland tegelijkertijd de mogelijkheid verdwenen is om Goeree-Overflakkee op termijn alsnog bij de stadsprovincie Rotterdam te betrekken. Dat, terwijl het eiland van oudsher sterke sociaal-culturele relaties heeft met de regio Rotterdam. Ongeveer veertig procent van de inwoners van het eiland verdient zijn brood in het Rijnmondgebied. De medische zorg werkt samen met die in Voorne-Putten en Rotterdam. Er bestaat een Flakkeese wijk in Rotterdam-Zuid. “Ook uitgaan en inkopen doe je in Rotterdam. Onze oriëntatie is op de noordkant gericht. Ik heb dan ook liever een heel klein beetje invloed op zaken die door de provincie Zuid-Holland worden geregeld, want die zijn werkelijk van belang voor de inwoners van Dirksland”, zegt Boonstra

Ook het 'maatschappelijk midden' wil Goeree-Overflakkee bij Zuid-Holland houden, zo blijkt uit reacties van de Vereniging van bedrijven op het eiland, het Waterschap, de gezondheidszorg en de sectie Goeree-Overflakkee van de Dordtse Kamer van Koophandel. Toch denkt burgemeester J. Sleurink van de centrumgemeente Middelharnis (17.000 inwoners) dat je niet als een “Don Quichot” een bestuurlijke relatie met de provincie Zuid-Holland moet najagen. “Dat is luchtfietsen. De optie-Rotterdam is een gepasseerd station. Op de lange termijn, misschien niet nu, maar anders wel over een jaar of vier, zal Goeree-Overflakkee ingedeeld worden bij Zeeland. Waarom zeg je dan nu niet: we gaan werken aan een goede relatie met die provincie.”

De provincie Zuid-Holland is niet van plan zomaar “het hoofd in de schoot” te leggen, zegt een woordvoerder. De provincie zal bij Kamerleden gaan lobbyen voor behoud van Goeree-Overflakkee. Zuid-Holland heeft al een berekening gemaakt, mocht het eiland inderdaad bij Zeeland worden ingedeeld. Meer dan twintig miljoen gulden wil de provincie dan van Zeeland hebben, voor onder meer provinciale gebouwen die er staan. Daarnaast zal er personeel moeten overgaan van Zuid-Holland naar Zeeland en moeten de “ambtelijke en bestuurlijke contacten” met Zuid-Holland worden ontvlochten.

Gedeputeerde G. de Kok van Zeeland, die belast is met de bestuurlijke organisatie, gelooft dat Zuid-Holland “zichzelf met de kostenberekening niet te kort” heeft gedaan. “Het zal een kwestie worden van onderhandelen. Goeree-Overflakkee is in ieder geval van harte welkom bij Zeeland. Ook als de stadsprovincie Rotterdam er niet komt. Ze praten op het eiland een prachtige vorm van Zeeuws. Ik vraag me of ze dat in Den Haag wel verstaan.”