Energieraad: export gas pas opvoeren als reserve stijgt

DEN HAAG, 19 DEC. Nederland moet zijn aardgas-export pas opvoeren als blijkt dat de voorraad gas ruimer wordt dan nu of de vraag in het binnenland daalt omdat grote gasverbruikers zelf gaan importeren. De binnenlandse gasvoorziening moet voorrang krijgen als de gasreserves afnemen.

Dit heeft de Algemene Energieraad (AER) minister Wijers van economische zaken geadviseerd.

Met een gasvoorraad van meer dan 2 biljoen kubieke meter en een jaarproduktie van meer dan 83 miljard kubieke meter waarvan bijna de helft wordt geëxporteerd heeft Nederland in West-Europa een unieke positie, meent de raad. Maar die positie kan snel veranderen als over een aantal jaren de meeste exportcontracten aflopen.

Een zuinig exportbeleid acht de AER in die situatie belangrijk, omdat de Nederlandse energievoorziening voor meer dan de helft afhankelijk is van aardgas. Mits er geen extra gas wordt geëxporteerd, zijn de huidige voorradenvoldoende om nog 25 jaar aan de (groeiende) binnenlandse vraag te voldoen.

Bij vermindering van de aardgasexport kunnen de staatsinkomsten dalen en verandert de positie van de Gasunie, die al het in Nederland geproduceerde gas inkoopt, bewerkt en weer verkoopt. Die monopoliepositie verandert ook door de liberalisering van de Europese energiemarkt. Grote afnemers van aardgas kunnen immers in een vrije energiemarkt zelf gas gaan importeren.

Gasunie zou haar positie op de Europese markt kunnen versterken, aldus de AER, door het leveren van 'gasdiensten'. Bij voorbeeld door zich garant te stellen bij aardgastransacties van en aan derden. De raad adviseert minister Wijers zo'n positionering als 'gasbankier' of 'gasmakelaar' te steunen, mits er een handelsvoorraad in het Plan van gasafzet kan worden gereserveerd. Maar eerst zou er volgens de AER een goede analyse van de energiepolitieke- en financiële aspecten van deze nieuwe rol voor Gasunie gemaakt moeten worden.

Minister Wijers zou volgens de AER moeten bevorderen dat de commerciële activiteiten van de Gasunie en de rol die het bedrijf in de Nederlandse gasvoorziening blijft spelen, in de bedrijfsvoering duidelijk gescheiden worden.

De komende jaren moet er volgens de AER fors geïnvesteerd worden in een efficiënte en duurzame energievoorziening. Daarvoor zou een deel van de aardgasbaten van de overheid (dit jaar circa 7 miljard gulden) bestemd moeten worden.