OM in beroep tegen 'te hoge' straffen Van der Valk

ROTTERDAM, 18 DEC. Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep van het vonnis dat de Haagse rechtbank twee weken geleden oplegde aan zeven leden van de horeca-familie Van der Valk. Het OM vindt de opgelegde straffen te hoog. Ze liggen aanzienlijk hoger dan door officier van justitie mr. H. van Verschuer waren geëist. Ook de veroordeelde horeca-ondernemers zelf hebben beroep aangetekend.

“Wat het OM betreft kan de strafmotivatie deze straf niet dragen”, verklaarde de Haagse persofficier mr. N. Zandbergen. Hij zei dat het OM niet in hoger beroep was gegaan als de veroordeelde familieleden genoegen met hun straf hadden genomen. “Want we zijn natuurlijk heel tevreden over het feit dat de rechtbank onze beschuldigingen bewezen heeft verklaard.”

De rechtbank veroordeelde twee weken geleden de vier mannelijke leden van de familie Van der Valk wegens stelselmatige omzetverzwijging en het betalen van zwarte lonen tot dertig maanden celstraf waarvan tien voorwaardelijk en boetes van een half miljoen gulden per persoon. De vrouwen kregen tussen 180 en 240 uur dienstverlening opgelegd en vier tot zes maanden voorwaardelijk. De officier had tegen drie jongere Van der Valken - Ben, Lucas en Gert-Jan - celstraffen geëist van achttien maanden, waarvan zes voorwaardelijk en geldboetes van 750.000 gulden. Hun vrouwen hoorden een voorwaardelijke straf van zes maanden tegen zich eisen. Tegen “ome Arie”, de 65-jarige topman van het bedrijf, luidde de eis twaalf maanden, waarvan zes voorwaardelijk en een boete van anderhalf miljoen gulden.

De familie Van der Valk, die zwaar aangeslagen was door het vonnis, heeft verheugd gereageerd op het besluit van het Openbaar Ministerie. “Wij zijn er blij mee. Misschien dat er nu recht wordt gedaan aan de argumenten die tijdens de rechtszaak zijn aangedragen”, zegt een woordvoerder. Familie-advocaat mr. L. Spigt is eveneens tevreden. Volgens hem toont het OM dat het - door het nemen van deze volgens strafrechtdeskundigen zeer bijzondere stap - meer is dan een instantie die verdachten veroordeeld wil zien. Spigt noemde de opstelling van de officier “wezenlijk magistratuurlijk”.

Spigt had zich tijdens de rechtszaak laten ontvallen de eisen van de officier aan de gematigde kant te vinden. Pal na de uitspraak zei hij de indruk te hebben dat de officier en hij wat de strafmaat betreft op dezelfde lijn zaten. “Ik dacht dat wij elkaar maatschappelijk gezien wel zouden kunnen vinden”, zei de verdediger toen.

De officier heeft er bij haar eisen rekening mee gehouden dat het Van der Valk-concern een schikking met de fiscus wilde treffen voor te weinig afgedragen belasting en premies die het bedrijf netto 140 miljoen gulden kost. Ook heeft ze meegewogen dat de jongere generatie Van der Valk voorstandster is van een grondige reorganisatie van het concern en dat vooral de jongere Van der Valken bereid leken hun leven te beteren. De rechtbank heeft die feiten grotendeels genegeerd.

Strafrechtspecialist prof.mr. Th.A. de Roos vindt de Van der Valk-zaak “bijzonder in het kwadraat”. De Roos: “Het is al uitzonderlijk dat de rechter tot aanzienlijk hogere straffen komt dan de officier had geëist, maar ik heb het nog nooit meegemaakt dat het OM om die reden in appèl gaat. Het spreekt mij wel aan. De officier kiest, doorgaans in overleg met het parket, een duidelijke lijn bij het bepalen van de eis. Het goede is nu dat aan die lijn wordt vastgehouden en een duidelijk uitgangspunt wordt gekozen.”

Het kamerlid B. Dittrich, justitie-woordvoerder van D66 en zelf oud-rechter, prijst eveneens het besluit van het OM. Dittrich deelt daarmee de visie van de Amsterdamse VU-hoogleraar strafrecht Schalken, dat het OM zich ook bezig moet houden met het behartigen van de belangen van verdachten. Het D66-Kamerlid vindt het lariekoek als zou een hoger beroep door het OM tegen de hoogte van de strafmaat jegens de horeca-familie rieken naar klassejustitie. Dittrich oordeelt het daarentegen eerder als “klasse” dat de officier van justitie onafhankelijk opereert en zich niet laat meeslepen door het volksgevoel richting de Van der Valken.