Moed en maat

Je geld of je leven. Op weg naar financiële onafhankelijkheid. Uitg. Aramith Prijs ƒ 34,90.

'Het vrekkenpaar' is de geuzennaam van Hanneke van Veen (52, psychotherapeute) en Rob van Eeden (49, bedrijfsadviseur). Samen geven ze de Vrekkenkrant uit, voor zo'n vierduizend abonnees. Ik spel hem al jaren! Ze schreven liefst drie boeken; onlangs verscheen het laatste: Je geld of je leven (november '95), uitgegeven door Aramith in Bloemendaal. Ook geven ze cursussen over hoe je 'financieel onafhankelijk' wordt. Dat leek me wel wat.

Rob van Eeden werd in Rotterdam tot bedrijfssocioloog geschoold. Bij navraag blijkt Frederik van Eeden een broer van zijn overgrootvader te zijn.

Hij tekent een grafiek van iemand met een vaste baan, die steeds meer verdient, en ook steeds meer uitgeeft, tot aan zijn pensioen toe. Dan een grafiek van iemand met een schommelend inkomen, die dat, met een zekere vertraging, ook uitgeeft. De grafieken laten zien dat de uitgaven worden bepaald door de inkomsten, en niet door wat de verdiener nodig heeft. Dan tekent hij een grafiek van C.O.N. Suminder. Dat is iemand, die op een voor hem of haar 'aanvaardbaar minimum' leeft, en het niet bestede geld belegt, bij voorkeur in groene fondsen, zodat er geen belasting op rente of dividend betaald hoeft te worden (ons land is een belastingparadijs voor groene beleggingen). Deze rente en de rente op de rente etc. zijn op een zeker moment in de toekomst voldoende om de uitgaven te dekken van het aanvaardbare minimum. Op dat tijdstip, het 'hoerapunt', kun je als je wilt ophouden met je betaalde werk, zodat je dit aan een ander afstaat. Je bent dan immers financieel onafhankelijk.

Maar hoe vind je je aanvaardbare minimum? Door te weten waar je je geld aan uitgeeft. Als je dat bijhoudt, ontdek je vlug je blinde vlekken voor je te hoge uitgaven. Daar ga je dan op minderen. Dat kunnen dagelijkse boodschappen zijn, of kleding, of consumpties in stationsrestauraties. Je kan ook alleen de posten bijhouden waarvan je vermoedt dat ze niet goed zitten.

“Heb je dan geen troetelzondes?” vraagt iemand uit het vrekkenklasje met vooral vrouwen.

“Jawel”, zegt Hanneke, “Ik haal mijn koopkick in de kringloopwinkel”.

Het vrekkenpaar geeft in een joking relationship om beurten les. Hanneke preekt dat het zinnig is om niet alleen je netto uurloon eens uit te rekenen, maar ook je echte uurloon, waarbij je àlle uren meerekent die je besteedt om betaald te kunnen werken, zoals vervoers- en uitblaasuren en alle kosten aftrekt die je maakt om te kunnen werken.

Dan volgen vragen die ik nooit eerder gesteld heb: “Hoeveel heb ik tot nu toe verdiend? Wat is er van over? Hoeveel procent heb ik gespaard?” We blijken heel onbewust met geld om te gaan. Of het nu om ons verleden, heden of toekomst gaat. Als je daar greep op wilt hebben kun je het best aan de koopkant beginnen, leert ons sympathieke vrekkenstel.

“Als iedereen gaat consuminderen, hoe moet dat dan met de economie?” vraagt een vrek guitig. Het stel antwoordt: “Hoe minder er besteed wordt, hoe minder er verdiend wordt. Dat verdeelt werk en rust. De macht van reclame zal minder worden. Soberheid is gunstig voor milieu, derde wereld en nageslacht. Je kunt beter zelf je lot in handen nemen dan het te laten bepalen door de macht van anderen en geld. Het gaat om moed en maat.”

Zijn dat niet twee van de vier deugden bij Plato, naast wijsheid en rechtvaardigheid?