Lot van Timorese bezetters onzeker

JAKARTA, 18 DEC. Er bestaat nog steeds onduidelijkheid over het lot en de verblijfplaats van de Indonesische en Oosttimorese jongeren die eerder deze maand de Nederlandse en Russische ambassades in Jakarta bezet hielden. Vrijdagavond meldde het officiële persbureau Antara dat het territoriale legercommando in Surabaya, Oost-Java, 32 voormalige bezetters van de Nederlandse missie 'in verzekerde bewaring' had gesteld. Vandaag meldden Oostjavaanse kranten dat de regionale commandant, generaal-majoor Oetomo, zaterdag aan de plaatselijke pers heeft meegedeeld dat het gezelschap vrijdag 'op vrije voeten is gesteld'.

Sinds Antara meldde dat de legercommandant van Oost-Java, generaal-majoor Imam Oetomo, donderdag mededeling zou hebben gedaan over de 'in verzekerde bewaringstelling' van de 32 ex-bezetters, hebben zowel de LBH als de Nederlandse ambassade pogingen ondernomen hun verblijfplaats te achterhalen.

LBH-advocaat Munir uit Surabaya bezocht vanmorgen het Oostjavaanse legerhoofdkwartier en kreeg daar van luitenant-kolonel Endang, medewerker inlichtingen van commandant Oetomo, de 'formele mededeling' dat de 32 ex-bezetters al op vrijdag 'in vrijheid waren gesteld'. Over de tenlastelegging die ten grondslag had gelegen aan hun al of niet voorlopige hechtenis zei hij niets. Endang voegde eraan toe dat het legercommando in Surabaya slechts één persoon vasthoudt, de 38-jarige Martinho R. Pereira, een Oosttimorees met een verleden bij het Fretilin, de partij die op 28 november 1975 de onafhankelijkheid van Oost-Timor uitriep en zich na de Indonesische inval op 7 december gewapenderhand verzette tegen de annexatie bij Indonesië. Commandant Oetomo zei tegen Antara dat Pereira op 2 december uit Dili was vertrokken en in Tanjung Perak, de haven van Surabaya, zou zijn “opgewacht vóór hij naar Jakarta kon vertrekken”. Oetomo noemde Pereira toen 'het brein' achter de acties in de Nederlandse en Russische ambassades, maar Jan 'Poncke' Princen, bestuurslid van de LBH, zegt 'sterk te twijfelen' aan dit verhaal. “Pereira is maar een kleine jongen”, aldus Princen.

Een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken heeft bevestigd dat de Oosttimorezen “enige tijd” gearresteerd zijn geweest. Of ze nog steeds vastzitten is het ministerie onduidelijk, net zo min als aantal bezetters dat is gearresteerd.

De Tweede Kamer wil minister Van Mierlo (buitenlandse zaken) over de zaak aan de tand voelen. Dijksma (PvdA) zag haar voorspelling van afgelopen dinsdag “helaas bewaarheid worden” dat de bezetters niet veilig zouden zijn. “Kennelijk kunnen we niet rekenen op het woord van Alatas dat hij aan Van Mierlo gegeven heeft.” Van Mierlo kreeg vorige week de belofte dat niemand vastgehouden zou worden.

Weisglas (VVD) vindt dat de aandacht voor de bezetters niet moet worden overdreven: “We hebben niet als enige de exclusieve verantwoordelijkheid over de bezetters.” Van groter belang acht de VVD'er het onderzoek dat Van Mierlo is toegezegd over de knokploeg die de ambassade in Jakarta binnendrong om de Oosttimorezen te lijf te gaan.