Industrie: na topjaar minder investeringen

De onderzochte bedrijven met meer dan tien werknemers verwachten dit jaar 17 procent meer geld te investeren in machines en andere duurzame produktiemiddelen (inclusief huur en lease). Voor het eerst sinds 1990 wordt daardoor in de industrie weer meer geïnvesteerd dan in het voorafgaande jaar. In de jaren 1991 tot en met 1994 namen de investeringen af met respectievelijk 6, 4, 13 en 5 procent. Het betreft hier de uiteindelijk gerealiseerde cijfers. Uit de vergelijking van verwachte en feitelijk gerealiseerde investeringen blijkt dat het steekproefonderzoek van het CBS de werkelijkheid goed benadert. In mei waren de ondernemers in de industrie nog een stuk optimistischer. Toen voorzagen ze voor 1995 een investeringsgroei van 30 procent. Daarmee zouden de investeringen in de buurt van het record van 1984 zijn gekomen, toen de investeringen in de industrie met 36 procent toenamen. In 1985 werden voor het laatst sinds 1980 dubbele groeicijfers gerealiseerd: 23 procent. Vooral kleine bedrijven zijn momenteel pessimistisch gestemd. Industriële ondernemingen met 10 tot 100 werknemers verwachten dat hun investeringen dit en volgend jaar zullen dalen met achtereenvolgens 1 en 8 procent.

Dit jaar zullen ondernemers in de industrie volgens het CBS ongeveer 14,5 miljard gulden investeren. De verwachte toename van de investeringen komt vrijwel uitsluitend voor rekening van de metaal- en elektrotechnische industrie. Ondernemers in deze bedrijfstak verwachten een toename van de investeringen met 73 procent tot bijna 5 miljard gulden. Volgend jaar verwachten de ondernemers in de metaal 4 miljard te investeren. Mede hierdoor nemen de totale investeringen in de industrie dan naar verwachting weer af met 2 procent.

De overige sectoren in de industrie verwachten dit jaar nagenoeg hetzelfde te investeren als vorig jaar. Vooral de chemische industrie heeft de investeringsverwachting fors naar beneden bijgesteld. Werd in mei nog een toename van 27 procent voorzien, inmiddels is dit nog maar 7 procent. De investeringen komen hier wat later tot stand, zo blijkt, want voor volgend jaar voorzien de chemische bedrijven weer een toename met 14 procent. Worden ook de ondernemers in de delfstoffenwinning, de nutsbedrijven en de bouwnijverheid in de beschouwing betrokken, dan resteert voor de hele nijverheid een investeringstoename in 1995 van 6 procent. Voor 1996 zijn met name de bouwbedrijven optimistisch. Zij verwachten dan 28 procent meer te investeren, na een verwachte afname nu van 4 procent.