In anti-Bossche stemming neemt Rosmalen afscheid van zelfstandigheid

ROSMALEN, 18 DEC. De lustige muziek van de carnavalskapel de Zandhaozen noch het volle timbre van zangers Marie-Cécile Moerdijk waren zaterdag in staat alle verbittering en pijn te verdrijven. Met de opheffing van de gemeente Rosmalen (30.000 inwoners) die op 1 januari bij Den Bosch wordt gevoegd, is “een diepe wonde geslagen en het nestgevoel ernstig verstoord”, aldus H. van Dinther van het comité Behoud Rosmalen.

Het woord 'feest' was uitdrukkelijk vermeden. Het was een 'afscheidsmanifestatie' die de vele duizenden zaterdagavond in enorme tenten op het terrein van het Autotron meemaakten. Met gratis pendelbussen en taxi's werden ze met honderden tegelijk aangevoerd. In de nok hingen de strijdbanieren in de Rosmalense kleuren blauw en geel. De in Rosmalen woonachtige zanger Albert West trad op als ceremoniemeester.

Het leek vrolijkheid alom, maar binnenin knaagde het anti-Den Bosch-gevoel bij velen. De woede rcihtte zich niet zozeer tegen de volksvertegenwoordiging in Den Haag, maar tegen de burgemeester van de Brabantse hoofdstad D. Burgers. Die had, toen hij in 1989 het dorp als burgemeester had verlaten, “eeuwig trouw” beloofd aan Rosmalens onafhankelijkheid. Maar zodra hij burgemeester was in de nabuurgemeente, sprak hij zich uit voor annexatie, waarmee hij overigens niets anders verwoordde dan de gevoelens van de Bossche raad en B en W. Burgers, zo verzekerden vele Rosmalenaren, had er verstandig aan gedaan zijn gezicht niet in de feesttent te laten zien want voor zijn veiligheid stonden ze niet in. En verdomd als het niet waar was: in een enkele ooghoek verscheen een traan van spijt om het verraad en het verlorene.

In een hoek van de zaal hing een ruim bemeten staatsieportret van P. van der Velden alsof hij de plaatselijke koning was. In de vijftien maanden dat hij burgemeester van Rosmalen was, groeide hij uit tot het symbool van eenheid. Toen in december vorig jaar duizenden Rosmalenaren per trein naar Den Haag waren gegaan om blijk te geven van hun ongenoegen over het voornemen van het parlement om Rosmalen bij Den Bosch te voegen, was hij zijn volk trompetspelend voorgegaan om de Haagse politie te tonen dat angst voor ongeregeldheden ongegrond was.

Ook zaterdag moest het “een fijn feest” worden. “Een stap naar het nieuwe, een nette afronding”, zei Van der Velden in het tumult. Nooit is het zijn bedoeling geweest om zich op de voorgrond te plaatsen, zei hij. “Het gaat niet om mij, het gaat om de zelfstandigheid van Rosmalen”. Nooit ook kwam er een onvertogen woord over Rosmalens volksvijand nummer één, Burgers, over zijn lippen.

Bij de verkiezingen voor de nieuwe gemeente zijn achttien Rosmalenaren in de raad van in totaal 39 leden gekozen. Tien van hen zijn van de partij Rosmalens Belang. Lijsttrekker M. van Grunsven wordt met twee andere Rosmalenaren wethouder. “We zullen ons voor heel Den Bosch gaan inzetten, maar we zullen proberen vast te houden aan de cultuur die hier is gegroeid en die er op neerkomt dat het bestuur dichter bij de burger staat”, zei hij.

De naam 's Hertogenbosch, zo vinden Rosmalenaren, moet gezien het Rosmalens overwicht maar worden gewijzigd. Er zijn daarvoor al suggesties gedaan: Den Rosch, Bosmalen, of Rosbosch. Van Dinther: “Een nieuwe naam doet recht aan de Rosmalense gevoelens die zo arrogant met voeten zijn getreden. Hertogstad, zou dat geen goeie zijn?” Gemeentesecretaris J. Glaudemans die met de vut gaat was bitter gestemd: “Van al onze ambtenaren is er slechts één in het nieuwe Den Bosch in een managementsfunctie terechtgekomen.”

Uit volle borst werd zaterdagavond steeds opnieuw het Rosmalens volkslied aangeheven. Commissaris der koningin F. Houben werd bij het betreden van het podium met boegeroep ontvangen. “Ik begrijp dat best”, had hij gezegd. Vervolgens werd sympathie zijn deel toen hij proclameerde: “Rosmalen blijft Rosmalen”, waarna hij uit de volte van zijn tengere borst het plaatselijk volkslied meezong.

Aan een 'hangtafeltje' stond een man alleen. Een Bosschenaar die achttien jaar geleden naar Rosmalen verhuisde: “Men is bang dat door de samenvoeging de hondenbelasting omhooggaat. En wat dan nog? Een Rosmalense herdershond schijt toch zeker evenveel als een Bossche? En als het carnaval is ga ik naar Den Bosch, want hier kennen ze daar niks van”.