David Copperfield met een dansje, een grapje en donder en bliksem

Voorstelling: David Copperfield, naar Charles Dickens. Bewerking en regie: Bruun Kuijt. Spelers: Joep Onderdelinden, Wivineke van Groningen, Rick Nicolet, Han Oldigs, Laus Steenbeeke, Dick van den Toorn, Coen van Vrijberghe de Coningh, e.a. Decor: Geert Gratama. Gezien: 17/12 in Nieuwe de la Mar-theater, Amsterdam. Aldaar t/m 7/1.

Geen wonder dat Bruun Kuijt een kerstvoorstelling naar David Copperfield wilde maken: zijn eerdere Dickens-bewerking Scrooge werd eind 1993 met gejuich ontvangen en eind 1994 met succes in reprise genomen. De glasheldere en pittoresk aangeklede strijd tussen goed en kwaad leverde toen een met veel fantasie geënsceneerde voorstelling op, met een vermakelijke knipoog naar de negentiende-eeuwse theatermachinerieën en acteurs die er zelf zichtbaar aardigheid in hadden.

Scrooge was een bondige lunchpauzevoorstelling van een uur. David Copperfield is een ruim drie uur durende vertoning met een aanzienlijk minder overzichtelijke intrige. Dickens schiep in zijn uit 1849 daterende feuilleton immers een brave jongeman, die veel financiële tegenslagen te boven komt en toch het beste voorheeft met de mensen die hij op zijn levenspad ontmoet. Om die mensen gaat het méér dan om Copperfield zelf: het zijn kleurrijke figuren die in Engeland dan ook een eigen leven zijn gaan leiden - de joviale armoedzaaier Micawber, de kordate Betsy Trotwood en bovenal het onbetrouwbare sujet Uriah Heep. Archetypen van de toenmalige Engelse samenleving zijn ze, aan wie voor acteurs veel pret te beleven valt. Ook hier draven heel wat aanstekelijke typetjes op.

Maar van dramatische conflictstof is in feite weinig sprake, en zeker niet in het uittreksel dat Bruun Kuijt ervan maakte. Hij is erin geslaagd de personages goed uit elkaar te houden, en ze laten zich ook (door een ingenieus stelsel van dubbelrollen) op de juiste momenten zien, maar wie zou willen meeleven, krijgt daartoe geen kans. Daarvoor is deze David Copperfield, ondanks de onschuldige gelaatstrekken van Joep Onderdelinden onder een passende buitenmodel-pet, een te vaag middelpunt. En daarvoor is deze bewerking een te vlak exposé, een levensbeschrijving in plaats van een plot. De gebeurtenissen gebeuren wel, maar voor ons in de zaal betekenen ze te weinig.

Veel minder dan Scrooge is David Copperfield ook een kijkspel. In het hoge, dofbruine decor zijn maar weinig verrassingen verstopt en in veel scènes wordt tamelijk statisch heen en weer gepraat. Een enkel dansje, een enkel visueel grapje en wat donder en bliksem maken dat niet goed. Zo schilderachtig als Scrooge was, zo onbewogen bleef ik meestentijds naar David Copperfield kijken. En of er ook deze keer een reprise van zal komen, weet ik niet zo zeker.