Amerikaanse vakbond voert actie tegen Ahold-bedrijven

Dat staat in een zaterdag gepresenteerd rapport van de Teamsters. De bond koos Buffalo, New York, als startpunt van acties tegen Ahold. Buffalo is de zetel van Tops, een van Aholds zes Amerikaanse supermarktketens. De Teamsters is met 1,4 miljoen leden de grootste Amerikaanse vakbond binnen de overkoepelende AFL-CIO. De bond wil begin volgend jaar ook in Nederland actie gaan voeren.

Op het hoofdkantoor van Ahold in Zaandam houdt men zich vooralsnog ver van het conflict: “Het is een lokale aangelegenheid waar wij ons op concern-niveau niet mee bezighouden”, zei een woordvoerder vanmorgen. Volgens hem is er geen sprake van slechte verhoudingen met de vakbeweging: “Wij hebben de beste relaties met vakbonden, zowel hier in Nederland als in de VS.”

Het protest van de Teamsters richt zich in eerste instantie op de invoering van een nieuw distributiesysteem (cross-dokking) bij de supermarktketen Tops. De Teamsters vreest dat cross-dokking (waarbij goederen snel worden overgeslagen, zonder voorraadvorming in de distributiecentra) circa 130 banen van chauffeurs zal kosten. De vakbond gaat er van uit dat Ahold ook bij zijn andere Amerikaanse supermarktketens (Bi-Lo, Finast, Giant, Mayfair, Edwards) cross-dokking gaat toepassen.

Volgens Teamster-bestuurder Andy Banks heeft Ahold een slechte naam binnen de Amerikaanse vakbeweging omdat het eerder dit jaar distributie bij de Edwards-winkels heeft uitbesteed, waarbij 415 man op straat kwamen te staan. Een poging van de lokale bond om een tussenoplossing te vinden mislukte. C&S, het bedrijf dat de distributie overnam, zit in Vermont maar nam in feite de faciliteiten van Ahold over. Banks: “C&S is zeer anti-vakbond en lapt secundaire arbeidsvoorwaarden aan zijn laars. De ratio van gezondheids- en veiligheidsongevallen ligt er vier keer zo hoog als in de rest van de industrie.”

Banks is boos op het Nederlandse concern. “Ahold behandelt zijn werknemers vaak slecht”, aldus Banks, “en in de VS worden ze in elk geval anders behandeld dan in Nederland. Ahold meet met twee maten. Waar ze hier mee weg denken te komen, dat zouden ze in Nederland niet eens hoeven te proberen.”

Ahold heeft zich volgens de Teamsters ook schuldig gemaakt aan union-busting. Het bedrijf liet niet vrijwillig toe dat er pogingen werden gedaan bij Tops om werknemers te organiseren. Daarnaast dreigde het bedrijf werk uit te besteden toen werknemers zich in een later stadium alsnog organiseerden. Ook op andere manieren probeerde het management werknemers te intimideren en hen ertoe te bewegen zich niet bij een bond aan te sluiten, zo stelt de vakbond.

Bij de actie tegen Ahold baseert de bond zich op het rapport 'A Study on the True Cost of Supermarket Industry Restructuring', dat is opgesteld in samenwerking met onderzoekers van Cornell University, de Midwest Center for Labor Research en het Amsterdamse onderzoeksbureau SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Onderneming). Volgens de Teamsters is er niets tegen het invoeren van betere technologie en efficiëntere distributie. “De vraag is hoe het wordt gedaan, onder welke voorwaarden en ten koste van wie”, aldus het rapport.

Bij de Nederlandse keten Albert Heijn is Ahold met de automatisering van bestel- en voorraadsystemen al veel verder gevorderd dan in de VS. Het concern begroot volgens SOMO dat de helft van de werknemers in het hoofdkantoor op straat komen te staan. Daarnaast zal de automatisering in de supermarkten 20 procent van de banen kosten.

Volgens de opstellers van het rapport kunnen door het volledig doorvoeren van 'cross-docking' en het multiplier-effect daarvan meer dan vijfduizend banen verloren gaan in de regio Buffalo. In wijken waar Tops-supermarkten zijn gevestigd zullen bovendien de kleinere buurtwinkels worden weggeconcurreerd wat ten nadele is van ouderen en gehandicapten. De monopolisering door Tops zou ook weer prijsverhogingen tot gevolg kunnen hebben.

Ahold zou, aldus het rapport, in Nederland altijd een goede reputatie hebben gehad. De laatste jaren is het echter op sociaal gebied van trendsetter tot trendvolger geworden. “Het bedrijf neemt geen initiatieven meer op dit gebied, het houdt zich strikt aan wettelijke regels.” Volgens het rapport zal het sociale klimaat binnen Ahold zich verder verslechteren. Personeel wordt meer onder druk gezet om te presteren en zou misbruik maken van disciplinaire procedures. Op deze manier vertrekken werknemers eerder 'uit vrije wil'.