Na concessies van Jorritsma; Bezwaren tegen zelfstandige NS weggenomen

DEN HAAG, 16 DEC. De Tweede Kamer zal maandag vrijwel zeker instemmen met de verzelfstandiging van de Nederlandse Spoorwegen.

De drie regeringsfracties PvdA, VVD en D66 kunnen zich in grote lijnen vinden in voorstellen over tarieven, onrendabele lijnen en consumentenbescherming die minister Jorritsma (verkeer en waterstaat) gisteravond in een brief aan de Kamer heeft gedaan.

Afgelopen maandag liep het debat over de verzelfstandiging van de NS vast omdat de minister geen toezeggingen wenste te doen op het gebied van de onrendabele lijnen. De onderhandelingen daarover zijn nog in volle gang.

Jorritsma wil in de nabije toekomst zo veel mogelijk onrendabele lijnen openbaar aanbesteden. De NS heeft voorkeur voor een 'all in'-contract, waarbij het bedrijf tot het jaar 2000 op alle onrendabele lijnen blijft rijden. Daarbij is de NS bereid genoegen te nemen met 150 miljoen gulden, in plaats van de 200 miljoen die eigenlijk nodig zijn. Een 'all in'-contract zou volgens de NS arbeidsonrust in het bedrijf kunnen voorkomen. Ook zou zo'n contract het bedrijf de tijd gunnen zich voor te bereiden op concurrentie na het jaar 2000.

In de brief die Jorritsma nu aan de Kamer heeft gestuurd, schrijft ze tot en met de dienstregeling 1997/'98 alle onrendabele lijnen te willen handhaven. De meerkosten daarvan moeten komen uit geld dat toch al voor NS was bestemd, bijvoorbeeld in de vorm van investeringen in infrastructuur. Voor de periode daarna wil Jorritsma wél treindiensten aanbesteden. Bij dit laatste gaat het om lijnen waarvoor in principe ook andere gegadigden zijn, zoals streekvervoerders.

D66-woordvoerder Van 't Riet zei gisteravond zich erin te kunnen vinden dat sommige van deze treinlijnen in overleg met de regio worden vervangen door busdiensten, maar “concurrentie en aanbesteding zijn wat mij betreft niet aan de orde”. Van Gijzel (PvdA) was “tevreden met twee jaar rust”, voor de periode daarna leek het hem “minder van belang wie er precies rijdt, dan óf er gereden wordt”.

Voor de tarieven is in overleg met NS Reizigers besloten tot het hanteren van een maximum gemiddelde tariefsverhoging van 2 procent per jaar tot het jaar 2000, en differentiatie in de (spits)tarieven van maximaal 4 procent per jaar. D66 en PvdA noemden dit gisteren “aan de hoge kant”. Wat de consumentenbescherming betreft, memoreert minister Jorritsma in haar brief dat zij de Kamer al eerder een wettelijke verankering heeft toegezegd van een nog uit te werken 'handvest' voor de rechten van de individuele treinreiziger.

Een woordvoerder van de NS liet gisteravond weten dat het bod van een 'all in'-contract voor alle onrendabele lijnen tot het jaar 2000 voor de spoorwegen nog steeds overeind staat.