KNVB aan clubs: geen beperkingen voor EU-spelers

ROTTERDAM, 16 DEC. De Nederlandse voetbalclubs mogen vanaf vandaag meer dan twee 'buitenlanders' opstellen, mits die spelers afkomstig zijn uit de lidstaten van de Europese Unie. Dat schrijft de KNVB in een brief aan de clubs. De voetbalbond conformeert zich daarmee aan de uitspraak van het Europese Hof van Justitie in de Zaak-Bosman. Het Hof in Luxemburg besloot gisteren dat de beperking aan het aantal buitenlanders, zoals gehanteerd in veel Europese competities, in strijd is met het Europees recht, net als het transfersysteem.

Ook de uitspraak over het transfersysteem laat geen ruimte voor een overgangsperiode, zei Europees commissaris van Concurrentiezaken, Karel van Miert, gisteren in een reactie: “Als er vandaag nog een contract zou worden getekend voor een transfer naar België van een Nederlander wiens contract afloopt, is dat illegaal.” Hij onderstreepte overigens dat het arrest geen directe gevolgen heeft voor binnenlandse transfers van spelers. De uitspraak van het Hof heeft alleen consequenties voor grensoverschrijdende acties binnen de Europese Unie inclusief de zogeheten EVA-landen: Zwitserland, Noorwegen, Liechtenstein en IJsland.

Volgens Van Miert heeft het Hof nog nooit een uitspraak gedaan met zulke verstrekkende gevolgen. De voetbalclubs en bonden zullen zich onmiddellijk moeten aanpassen. “We hadden wel een overgangsperiode gewenst, maar het hof heeft ons heel weinig manoeuvreerruimte gelaten”, constateerde de commissaris. De praktische gevolgen kan hij nog niet overzien. “Dat moeten we eerst uitzoeken.”

De afschaffing van het transfersysteem heeft alleen gevolgen voor spelers van wie de contracten afgelopen zijn. Spelers met lopende contracten kunnen niet zomaar tussentijds vertrekken naar een andere club. Als een spelers tussentijds wil verhuizen omdat hij elders veel meer kan verdienen, kan hij de rechter vragen zijn contract te ontbinden. De rechter zal in dat geval beoordelen of de voetballer inderdaad kans heeft op een aanmerkelijke positieverbetering. Dat zal van geval tot geval verschillen. Overigens kan daarbij de rechter een vergoeding toewijzen aan de club, te betalen door de speler. Dat was bijvoorbeeld al het geval toen Johan Neeskens in 1976 van Ajax naar Barcelona vertrok.

Clubs kunnen zich indekken tegen het vertrek van hun spelers door langlopende contracten af te sluiten. Dat hebben diverse clubs recentelijk al gedaan. Zo verlengde PSV in september het driejarige contract met de Braziliaanse spits Ronaldo met twee jaar tot 1 juli 1999. Dat gebeurde in de week dat Ronalde achttien werd, de leeftijd waarop spelers volgens de reglementen van de FIFA voor langere tijd vastgelegd mogen worden. Het contract van Ajax-spits Patrick Kluivert loopt over anderhalf jaar af.

Van Miert wees er gisteren overigens op dat de Europese Commissie in het verleden diverse malen had geprobeerd bij de UEFA de zaak aan te kaarten. “Maar daar ontbrak de wil om de dingen te veranderen en nu zitten we met de gebakken peren. Waren we vijf jaar geleden begonnen met een geleidelijke aanpassing aan de Europese regels, dan was deze uitspraak van het hof niet eens nodig geweest”, aldus de commissaris.

Eric Terpstra, staatssecretaris van sport, denkt niet dat afschaffing van het transfersysteem de jeugdopleidingen in het gedrang brengt. “Nederland heeft op dat gebied een grote traditie. Die doe je niet zomaar teniet. Bovendien lijkt de uitspraak van het Hof ruimte te bieden om vergoedingen voor opleidingskosten te vragen. Een jeugdopleiding is vooral voor belang voor een goede doorstroming van sporters en niet alleen om geld te verdienen.”

Terpstra vindt dat het vonnis een aansporing moet zijn voor de voetbalwereld om tot nadere regels te komen. Volgens de staatssecretaris mag dat op korte termijn niet leiden tot problemen bij de clubs. Wel gaat ze ervan uit dat de sociale partners afspraken maken over een nieuw vergoedingensysteem onder nieuwe voorwaarden.

Ook in Groot-Brittannië is commotie ontstaan, vooral omdat Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland bij de UEFA als afzonderlijke lidstaten zijn aangemeld terwijl Groot-Brittannië bij de EU als één natie te boek staat. Veel Engelse officials geloven dat het Franse transfersysteem de beste oplossingen biedt. De clubs daar sluiten langlopende contracten af met veelbelovende voetballers als die nog op school zitten. Die overeenkomsten duren tot de betrokken spelers 24 jaar is. Bij een tussentijdse transfer is een vergoeding verplicht. Als het contract afgelopen is, is de speler vrij om te beslissen naar welke club hij gaat zonder dat daar een transferbedrag aan te pas komt.