Commissaris, een mooie baan

Grafiek: Commissarissen van grote bedrijven hebben een mooie baan. Shell vermeldt in het jaarverslag van 1994 een kostenpost van ruim 1,1 miljoen voor de raad van commissarissen (acht leden). Per commissaris is dit bijna 140.000 gulden.

Volgens J. van der Knoop, die in zijn proefschrift de rol van commissarissen bij grote vennootschappen onderzocht, vergadert een commissaris vijf à zes keer per jaar. Voor de vergaderingen moet de commissaris zich goed inlezen, maar als hij of zij meer dan twintig dagen per jaar aan het commissariaat besteedt, “is dat veel”.

Nederlandse ondernemingen geven van oudsher zo min mogelijk informatie over de beloning van bestuurders en commissarissen. Reed Elsevier vormt hierop een uitzondering. In het laatste jaarverslag staat de precieze vergoeding van elke bestuurder en commissaris. De beloning van Sir Christopher Lewington haalt het gemiddelde van de commissarissen omhoog: hij ontving drie keer zoveel als de overige commissarissen, maar hiervan was een gedeelte voor advieswerk in verband met de fusie van Elsevier en Reed.

Toch kleven aan een commissariaat tegenwoordig ook risico's. Steeds vaker dienen curatoren na een faillissement schadeclaims in tegen bestuurders en commissarissen wegens 'onbehoorlijk bestuur'.

Volgens het Burgerlijk Wetboek heeft de raad van commissarissen drie taken: toezicht houden op het beleid van het bestuur, toezicht op de algemene gang van zaken en raadgeven aan het bestuur.

Van der Knoop wijst erop dat het toezichthoudende gedeelte in de praktijk zwaar tegenvalt. De commissarissen zijn te veel afhankelijk van de informatievoorziening van het bestuur dat zij moeten controleren. In de praktijk kunnen commissarissen vaak pas ingrijpen als het te laat is. De raadgevende taak van de commissarissen is voor het bestuur daarentegen van groot belang. Zo willen grote bedrijven vaak een commissaris met veel nevenfuncties, waardoor hij als tipgever voor het bedrijf kan fungeren.

Toch is het van belang dat er enige afstand bestaat tussen commissaris en bestuurder. De raad van commissarisen van een structuurvennootschap heeft immers als enige het recht bestuurders te ontslaan en te benoemen.