Oorlog laait hoog op in Tsjetsjenië

MOSKOU, 15 DEC. De strijd in Tsjetsjenië is in alle hevigheid opgelaaid op de eerste dag dat in de deelrepubliek verkiezingen worden gehouden voor het Russische parlement en een nieuwe Tsjetsjeense leider. Verscheidene gebouwen in de steden Goedermes en Oeroes-Martan zijn in handen gevallen van Tsjetsjeense strijders. Minister van defensie Gratsjov heeft vanmorgen opgeroepen tot “no-nonsense-acties met alle wapens en technieken”.

De strijd is de hevigste sinds afgelopen zomer een wankel staakt-het-vuren werd bereikt. Maar het geweld komt niet als een verrassing: de Tsjetsjeense president, Dzjochar Doedajev, en de belangrijkste Tsjetsjeense commandanten hadden aangekondigd niet toe te staan dat er in de grotendeels door Russische troepen bezette republiek verkiezingen zouden worden gehouden.

De Russische parlementsverkiezingen moeten ook in Tsjetsjenië worden gehouden, zo vindt Moskou, omdat de deelrepubliek volgens de grondwet deel van Rusland uitmaakt. De gang naar de stembus is vooral omstreden omdat de Russische autoriteiten tegelijkertijd een nieuwe Tsjetsjeense leider willen laten kiezen.

De verkiezingen zijn onderdeel van Moskous strategie om Doedajev, die zich vanuit een schuilplaats nog altijd als gekozen president manifesteert, buiten spel te zetten. Doedajev en zijn vertegenwoordigers aan de onderhandelingstafel houden vast aan volledige onafhankelijkheid voor de deelrepubliek. Hoewel er deze zomer een staakt-het-vuren werd bereikt, hebben onderhandelingen over een politieke regeling niets opgeleverd.

In de nacht van woensdag op donderdag veroverde een groep van ongeveer vijftig Tsjetsjenen een ziekenhuis in Goedermes, de grootste stad van Tsjetsjenië na Grozny. Daarbij zouden volgens Russische militaire woordvoerders aan Russische zijde vijftien doden zijn gevallen. De stad, 30 kilometer ten westen van Grozny, werd vervolgens door Russische troepen van de buitenwereld afgesneden en het is niet duidelijk hoe de situatie zich daarna heeft ontwikkeld. Vanmorgen maakten andere strijders zich meester van het politiebureau en een militair hoofdkwartier in Oeroes-Martan, een dorp twintig kilometer ten zuiden van Grozny.

President Jeltsin heeft gisteren een televisietoespraak opgenomen die later vandaag zou worden uitgezonden, maar volgens de vanmorgen verspreide tekst gaat die uitsluitend over de verkiezingen in Rusland zelf. Jeltsin roept de kiezers op niet de “krachten uit het verleden” aan de macht te laten komen en te kiezen voor “stabiliteit in ons gemeenschappelijke huis, Rusland”. Dit zijn verwijzingen naar de Communistische Partij en naar Ons Huis is Rusland, de partij van premier Tsjernomyrdin.