Voorkeur; Musea

DA VINCI Verreweg de meeste ruimte in de expositie is ingeruimd voor de maquettes en modellen van Leonardo's werktuigbouwkundige fantasieën: de handaangedreven hefschroef, de houten tank, de parachute, de met een veer opgewonden automobiel, ze zijn er allemaal. Daarnaast is er een uitgebreide selectie van Leonardo's anatomische studies (geen originele notitiebladen maar natuurgetrouwe facsimiles); schilderijen en het pièce de résistance: de terra cotta buste van Christus als jonge man. Leonardo da Vinci, uitvinder, wetenschapper, kunstenaar. Tot 17 mrt. Kunsthal, Westzeedijk 341, Rotterdam, di t/m za 10-17u, zo 11-17u.

SCHATTEN VAN DE TSAAR Hoewel het historische bezoek van Peter de Grote aan Nederland eigenlijk pas in 1997 herdacht zou moeten worden, heeft museum Boymans-van Beuningen de andere musea de loef afgestoken. De tentoonstelling is gebaseerd op de schatten uit de Wapenkamer van het Kremlin; daar worden Ruslands kroonjuwelen bewaard. Eigenlijk geeft de tentoonstelling een beeld van het hofleven zoals dat zich in de periode vóór Peter de Grote had ontwikkeld. Schatten van de Tsaar, hofcultuur van Peter de Grote uit het Kremlin. T/m 4 feb. Museum Boymans-van Beuningen, Museumpark 18-20, Rotterdam. di t/m za 10-17u, zo 11-17u.

CONSTANT Aan zelfbewustzijn en eigenzinnigheid heeft het Constant (Constant A. Nieuwenhuis, Amsterdam, 1920) nimmer ontbroken. De experimentele schilder en theoreticus van de Cobragroep bracht zijn artistieke inzichten, die zich in de loop der jaren overigens sterk wijzigden, consequent in praktijk. Aan zijn oeuvre worden nu twee grote retrospectieven gewijd. In het Stedelijk Museum in Amsterdam is de overzichstentoonstelling Constant, schilderijen 1948-1995 met zo'n 77 werken te zien en het Haags Gemeentemuseum presenteert een tentoonstelling van zo'n 90 aquarellen uit de periode 1975-1995. Constant. Schilderijen 1948-1995. T/m 21 jan. 1996. Stedelijk Museum, Paulus Potterstraat 13, Amsterdam. Ma t/m zo 11-17u. Constant, de aquarellen 1975-1995. T/m 4 febr. 1996. Haags Gemeentemuseum, Stadhouderslaan 41, Den Haag. Di t/m zo 11-17u.

HENDRIK N. WERKMAN Bij de grote overzichtstentoonstelling in het Groninger Museum is de ontwikkeling van de Groninger avantgardist, die kort voor het einde van de oorlog door de bezettingsautoriteiten in Groningen is opgepakt en doodgeschoten, goed te volgen. Van het abstract grafische werk in de jaren twintig tot de latere, meestal figuratieve, met sjablonen en stempels vervaardigde en opvallend kleurige voorstellingen die Werkman zelf zijn 'druksels' noemde. Dat Werkman zich heeft ontwikkeld tot een hoogst eigenzinnig kunstenaar, wiens werk vijftig jaar na zijn dood nog fascineert, wordt overduidelijk. Uit innerlijke noodzaak geboren. Hendrik N. Werkman 1882-1945. T/m 14 jan. Groninger Museum, Museumeiland 1, Groningen, di t/m zo 10-17u.

DE LELIJKE TIJD Stoelen, canapés, kasten, een vitrine met zilverwerk en een hoge lakwerkkast, twee zalen tjokvol objecten uit de periode waar tot voor kort iedereen, die zijn eigen smaak respecteerde, zijn neus voor ophaalde. De periode 1835-1895 staat in de Nederlandse kunstnijverheid bekend als de tijd van het historisme, een opeenvolging van neo-stijlen - neo-gotiek, neo-renaissance, neo-rococo. De Lelijke Tijd heet de tentoonstelling met pronkstukken van de Nederlandse interieurkunst uit de tweede helft van de negentiende eeuw. Hier wordt in twee zalen trots getoond wat lang afgedaan is als niet-oorspronkelijk, als kitsch of als ronduit lelijk, maar de meeste van de bijeengebrachte objecten staan een eeuw later nog te blaken van zelfvertrouwen. De Lelijke Tijd, pronkstukken van Nederlandse interieurkunst 1835-1895. T/m 31 maart 1996, Rijksmuseum, Stadhouderskade 42, Amsterdam. Dag 10-17u, 1 jan gesloten.

EN VERDER David Hockney t/m 21 jan 1996, Museum Boymans-van Beuningen, Rotterdam; Een kunstkast gaat open; de mooiste tekeningen uit de collectie Teding van Berkhout uit de Hollandse school van de 17de tot de vroege 20ste eeuw t/m 7 jan. Teylers Museum, Haarlem; overzicht van het vroege werk van Bram van Velde, t/m 7 jan in het Stedelijk Museum De Lakenhal, Leiden; Dubbeltentoonstelling Rodin t/m 14 jan 1996 in het Paleis Lange Voorhout, Den Haag en het Singer Museum, Laren; Uit de schatkamer van de verzamelaar, Hollandse 17de-eeuwse meesters uit Nederlands particulier bezit, t/m 7 jan. Mauritshuis, Den Haag; Jan Jans en de kinderen t/m 7 jan in het Drents Museum, Assen; Raw material; een keuze uit de aanwinsten 1991-1995, t/m 4 febr. en Charley Toorop, t/m 18 feb. in het Kröller Müller Museum, Otterlo; De Schat van Lombok t/m 10 dec. Kunsthal, Rotterdam; Otterlo; Het Sprekende Lichaam, tentoonstelling over non-verbale communicatie bij mens en dier, t/m 11 feb in zowel het Brabants Natuurmuseum als het Skryption, Tilburg; schilderijen van de Belgische kunstenaar Luc Tuymans t/m 14 jan. in De Pont, Tilburg.