Provinciale Staten stemt in met naamswijzing Fryslân

LEEUWARDEN, 14 DEC. De provincie Friesland heet met ingang van 1 januari 1997 officieel Fryslân. Een ruime meerderheid van Provinciale Staten heeft hier gisteren mee ingestemd.

In officiële Nederlandstalige documenten, verordeningen, actes en kaarten zal de nieuwe Friestalige naam worden gebruikt. Bij de provinciegrenzen komen nieuwe borden; 'Friesland/Fryslân' maakt plaats voor 'Fryslân /Friesland'. De Nederlandse naam mag in de (spreek)praktijk gebruikt worden.

Gedeputeerde Staten vinden dat een Friese naam beter past bij een provincie die zich onderscheidt door een eigen levende taal. Het besluit maakt onderdeel uit van een algemeen beleid om de Friese taal steviger te verankeren in het bestuurlijk verkeer en binnen de rechtspraak.

In totaal stemden elf van de 54 Statenleden gisteren tegen. Zeven van de tien VVD-raadsleden stemden tegen de Friese variant, evenals het AOV, Federatie Gemeentebelangen en twee D66'ers. Ze zijn bang dat het bedrijfsleven veel hinder zal ondervinden van de naamswijziging.

Het verzet tegen de wijziging van de provincienaam kwam voornamelijk van ondernemers, gemeentebesturen en een aantal particulieren. J. From, bestuurslid van de Kamer van Koophandel Friesland, vreest dat nieuwe bedrijven zich minder snel willen vestigen in de provincie. “Ondernemers zullen zich afvragen of ze naar een provincie moeten die hun een naam dwingend oplegt.” Fryslân zal een negatieve uitstraling hebben, verwacht hij. “De politici hebben ons niet duidelijk kunnen maken wat de nieuwe naam toevoegt. Bovendien wordt die niet breed gedragen door de Friese bevolking.”

Uit een enquête van de Leeuwarder Courant in april bleek dat 55,6 procent van de Friezen de oude naam wil houden. 19,5 procent wilde “Fryslan en 24,9 procent had geen mening. In september werd een 'mini-referendum' gehouden waaruit bleek dat driekwart van de drieduizend Friezen die reageerden, tegen was.

Statenlid D. Hoekstra (CDA) noemde de naamswijziging gisteren een “kroontje op de emancipatie van het Fries”. W. Verf (GroenLinks) zei trots te zijn dat Friesland na vijfhonderd jaar zijn eigen naam weer terug heeft. Ook J. van der Baan van de Frysk Nasjonale Partij (FNP) is blij met het besluit. “It sjongt in bytsje yn my” (vrij vertaald: diep in mij juicht het).

De FNP was de partij die het voorstel tot naamswijziging in het beleidsprogramma voor het nieuwe college bracht. Van der Baan ziet de Friese variant als belangrijke stap in het emancipatieproces van het Fries. “Naar buiten toe maak je duidelijk dat er een taalminderheid bestaat in Nederland.” Ook het zelfrespect van de Friezen zal erdoor versterkt worden, zegt de FNP'er.

Schrijver T. Riemersma die onlangs de Friese letterkundige Gysbert Japicxprijs in ontvangst nam, vindt het besluit logisch. “Eigen taal is belangrijk voor de mensen. Diverse straten in Friesland krijgen nu de namen die de Friezen er altijd al aan gaven.”

Directeur L. Jansma van de Fryske Akademy, het wetenschappelijk instituut in Leeuwarden, vindt de naamsverandering vooral symbolisch van belang. “Meer dan de helft van de inwoners van Friesland heeft Fries als moedertaal en ruim 95% kan het verstaan. Fries is een gelijkwaardige taal en dat begint nu langzamerhand bij veel Hollanders door te dringen. Het Fries raakt gelukkig uit de folkloristische hoek.”

De voormalige Friese commissaris Wiegel, onder wiens bewind het besluit tot naamswijziging werd genomen, wil geen commentaar geven. Zijn secretaresse laat weten dat hij het “wijs” vindt er niets over te zeggen. “Waarom niet? Omdat er nu anderen aan het roer staan.” Wiegel heeft er als commissaris overigens geen geheim van gemaakt dat hij er weinig voor voelde. De provincie zou zich te veel afzonderen door officieel een Friese naam aan te nemen.

Het voorstel tot de naamsverandering werd al in 1985 door Provinciale Staten genomen. Provinciebesturen mochten hun naam wettelijk toen echter niet wijzigen. Met de nieuwe provinciewet die vorig jaar van kracht ging, kon dit wel. De kosten van de naamswijziging zijn gering, omdat die geleidelijk wordt ingevoerd. Wanneer bedrijfsauto's en schepen van Provinciale Waterstaat, brochures, folders en borden moeten worden vervangen, zal meteen Fryslân worden gebruikt. Op het briefpapier van de provincie stond de Friese naam overigens al bovenaan.