Madrid ziet enige rek in EMU-criteria

MADRID, 14 DEC. Niet alle criteria voor de toetreding tot de derde fase van het Europese monetaire stelsel zijn even rigide als tot dusver door velen werd aangenomen. Dat stelde gisteravond de Spaanse minister van financiën Pedro Solbes tijdens een toelichting op de komende Europese top die vrijdag en zaterdag in Madrid zal worden gehouden. Volgens Solbes biedt de letterlijke tekst van het verdrag van Maastricht met name ruimte op het gebied van het overheidstekort en de staatschuld.

“Spanje heeft de toetredingscriteria altijd onderschreven”, aldus Solbes. “Op het gebied van de inflatie en de lange termijn rente bestaan er geen marges. Maar de criteria betreffende het financieringstekort en de staatschuld zijn minder duidelijk.” Volgens Solbes spreekt de letterlijke verdragstekst van een verplichting van de overheden om het tekort “in de buurt van” de drie procent van het bruto nationaal produkt te brengen. Een dergelijke marge zou tevens bestaan betreffende de zestig-procents norm voor de staatsschuld.

Solbes, die zijn uitlatingen deed gedurende een bijeenkomst met buitenlandse correspondenten, onderstreepte dat met name de 3-procentsnorm voor het overheidstekort als “excessief” beschouwd moet worden. “De discussie moet zich concentreren op de mate waarin landen er in slagen in de buurt van dit cijfer te komen”, aldus de minister.

Spanje behoort samen met België en Zweden tot de landen die op de wip zitten als het de toelating betreft tot de derde fase van het Europese monetaire stelsel. Ondanks alle inspanningen voldoet het land tot dusver aan geen van de criteria. Met name met het terugdringen van het overheidstekort blijft Spanje problemen houden. Daarbij speelt ondermeer een rol dat de uitgaven op lokaal en regionaal niveau de laatste jaren explosief gestegen zijn bij de decentralisatie van de overheid. Probleem is tevens dat de Spaanse begroting voor het komende jaar door het parlement werd afgekeurd.

Van verschillende zijden is dan ook gewaarschuwd dat de convergentiecriteria bij het huidige beleid niet gehaald zullen worden. Ondermeer de OESO wees er op dat er aanvullende bezuinigingsmaatregelen in de orde van een tot anderhalf procent van het bruto nationaal produkt genomen moeten worden. Dat laatste betekent vrijwel onvermijdelijk dat Spanje zal moeten ingrijpen in zijn stelsel van sociale zekerheid. Vooral de pensioenregeling staat daarbij onder druk. Thans bestaat deze voor vrijwel alle pensioengerechtigden uitsluitend uit een uitkering van de overheid die rechtstreeks wordt gefinancierd uit de belastinginkomsten. De pensioenen vormen evenwel een uiterst gevoelig onderwerp in Spanje. De politieke partijen zijn in principe overeengekomen deze uitkeringen buiten het algemene debat te houden. “Maar iedereen is ervan overtuigd dat er iets aan veranderd moet worden, aldus Solbes.