'Bonn kan mogelijk niet voldoen aan de EMU-criteria'

BONN, 14 DEC. Het tekort van de Duitse overheden en de staatsschuld dreigen zó sterk op te lopen dat Duitsland volgend jaar wellicht niet meer kan voldoen aan de toetredingseisen voor de Europese economische en monetaire Unie (EMU). Daarom moet minister Theo Waigel (financiën) niet alleen bij zijn EMU-partners aandringen op extra stabiliteitsafspraken naast het Verdrag van Maastricht maar zelf ook in eigen land krachtiger aan uitgavenbeperking doen.

Deze waarschuwing geeft de Bundesbank in haar vandaag verschenen maandrapport. Zonder de opbrengst van overheidseigendom via privatiseringsprogramma's loopt Waigels financieringstekort dit jaar al op tot nagenoeg 3 procent van het bruto binnenlands produkt, de grens voor EMU-toetreding. Vorig jaar was dit Duitse percentage nog 2,6, nu is “de veiligheidsmarge praktisch verbruikt”, schrijft de centrale bank. Zij acht het huidige tekort “aanmerkelijk hoger dan op middellange termijn te verantwoorden valt”. Met de staatschuld (EMU-eis: maximaal 60 procent) is Duitsland nu “in de buurt gekomen van de EMU-grens”.

Volgens de Bundesbank hebben de harde D-mark en de in het algemeen “dure” CAO's van afgelopen voorjaar de huidige conjuncturele stagnatie mede in de hand gewerkt. De bank wijst erop dat dit soort inzinkingen vaker voorkomen en dat de conjunctuur in 1996 weer zou kunnen aantrekken. Maar Waigel moet voor dit en volgend jaar toch verder tegenvallende belastingopbrengsten vrezen.

Vooral in Duitse exportbedrijven moet scherp worden geprijsd, wat de winsten drukt en fiscale opbrengsten beperkt. Daarom moet sterker worden gematigd in komende CAO-onderhandelingen en dient Waigel zowel in eigen land als in de Europese Unie een voorbeeld van begrotingsdiscipline te geven. In dat verband herinnert de Bundesbank instemmend aan Waigels doelstelling om op middellange termijn het Duitse financieringstekort tot 1 procent terug te dringen.

De economische stemming in Duitsland is slecht. Vanmiddag om kwart voor vier heeft de geaccumuleerde staatsschuld volgens de Bond van belastingbetalers de fantastische hoogte van 2.000 miljard mark bereikt. Ook de collectieve druk heeft met een percentage van 46,1 een recordhoogte bereikt. Volgens de bond moet de regering tot de eeuwwisseling 200 miljard bezuinigen om, zoals zij heeft aangekondigd, de staatschuld weer procentueel op het niveau van 1989 (het jaar voor de Duitse eenwording) te krijgen.

In het weekblad Die Woche trekt Tyl Necker, de gewezen voorzitter van het Verbond van Duitse industriële bedrijven (BDI), aandacht met een woedende uithaal naar kanselier Helmut Kohl. Necker, nu ondervoorzitter van het BDI en bekend als bezadigd man, verwijt Kohl dat hij “nooit een goede neus voor economische thema's heeft gehad”. Het BDI zegt intussen dat Necker niet goed geciteerd is, het weekblad ontkent dit onder verwijzing naar een bandopname van het gesprek met hem.