`Morele plicht om asielzoekers op te vangen'

Mede op basis van zijn ervaringen in zijn woonplaats Kollum pleitte Middel voor kleinere asielzoekerscentra.

. Het is geen toeval dat Bert Middel, Kamerlid voor de PvdA uit Kollum, deze week het voorstel deed om kleinere asielzoekerscentra (azc's) mogelijk te maken. Klein dorp, groot azc en veel problemen: Middel maakt het in Kollum allemaal van dichtbij mee. En in het noorden van Nederland en zeker in Noord-Friesland zijn nog veel meer kleine dorpen met grote asielzoekerscentra in de buurt.

De vestiging van een azc in zulke plaatsen gaat meestal als volgt: het plan wordt bekend, de gemeente organiseert een informatieavond en de bewoners zijn boos. Dat ze niet eerder geïnformeerd zijn, dat de informatieavond een wassen neus is en vooral dat de komst van het azc de verhoudingen in het dorp grondig zal verstoren. Vandaar het plan van Middel voor kleinere centra. Die zouden voor de bewoners makkelijker te accepteren zijn. Een meerderheid van de Tweede Kamer ging akkoord en staatssecretaris Cohen (Justitie) zal het onder voorwaarden invoeren.

Denkt u werkelijk dat bewoners geen bezwaar zullen maken als er een centrum met 200 in plaats van 400 asielzoekers om de hoek komt?

,,Ja, ik denk het wel. Het is geen racisme of etnofobie als bewoners zeggen dat, gezien de schaal van het dorp, de sociale verhoudingen verstoord worden als er een groot azc komt. Bewoners voelen zich ook miskend als je zegt: `U wilt helemáál geen azc'. En dat is ook meestal niet zo. Ik heb dat in Kollum meegemaakt. Het comité AZC Nee is echt geen voorstander van de huidige situatie, maar als je met ze praat blijkt dat ze best akkoord zouden gaan met een kleiner asielzoekerscentrum.''

Om kleinere centra betaalbaar te houden moet de vestigingsduur worden verlengd. Zal dat op bezwaren stuiten?

,,Nu is de maximum periode van vijf jaar een soort verkoopargument om draagvlak te creëren. Zo van: het is maar voor vijf jaar. Maar ik vind dat het de morele plicht is van gemeenten om asielzoekers op te vangen. De vraag is niet óf, maar hoeveel. En dus is het heel goed dat de centra een permanente status krijgen. Dan kunnen mensen eraan wennen, het is goedkoper en de centra komen dichter bij het dorp.''

Wat is daar het voordeel van?

,,Als asielzoekers vlakbij of in een dorp wonen is er meer uitwisseling. Nu komt de doorsnee dorpsbewoner maximaal een keer per jaar op een open dag. En onwetendheid leidt tot onbegrip.''

Kunt u zich desalniettemin de bezwaren van bewoners voorstellen?

,,O ja, heel goed. Zeker in kleine dorpen, zoals hier in Noord-Friesland. Die bezwaren moet je serieus nemen. Het gaat niet om waardedaling van hun huis en het is in 95 procent van de gevallen ook geen racisme. Het gaat hen om het aantal en in kleine dorpen kán dat ook vaak niet, zo'n groot azc.''

Weet u wat asielzoekers zelf van het plan vinden?

,,Ik denk dat ze er blij mee zijn. Ze zitten minder op elkaars lip en meer in het dorp of de gemeente.''