'Indonesië stuurde knokploeg wellicht'

DEN HAAG, 13 DEC. Minister Van Mierlo (buitenlandse zaken) heeft “duidelijke aanwijzingen” dat de knokploeg die donderdag de Oosttimorese bezetters van de Nederlandse ambassade aanviel, banden heeft met de Indonesische autoriteiten. Dat zei de bewindsman gisteren in de Tweede Kamer in antwoord op vragen van PvdA en SP. Van Mierlo heeft zijn collega Alatas om een onderzoek gevraagd.

Gedurende drie dagen bezetten Oosttimorese actievoerders vorige week de ambassade in Jakarta. Ze vinden dat ze door Indonesië worden onderdrukt, sinds Oost-Timor twintig jaar geleden tot Indonesische provincie werd verklaard. De bezetting had volgens Van Mierlo een vreedzaam karakter totdat de tegendemonstranten het ambassadeterrein binnendrongen.

De Indonesische politie deed niets om te verhinderen dat deze de 55 Oosttimorezen te lijf gingen. Het ambassadepersoneel wierp zich volgens Van Mierlo als een 'menselijk schild' tussen de beide groepen. De knokploeg deelde rake klappen uit en verwondde personeelsleden, onder wie ambassadeur P. Brouwer.

Buitenlandse Zaken heeft inmiddels acht keer tegen het gebrek aan bescherming geprotesteerd. “De beveiliging die in het diplomatieke verkeer gebruikelijk is, is volkomen in gebreke gebleven”, zei de minister. De Indonesische ambassadeur Soedarmanto Kadarisman is twee keer ontboden en heeft bij de laatste gelegenheid excuses aangeboden voor het falen van de Indonesische politie.

Het was de bedreiging van de veiligheid van het ambassadepersoneel die ertoe leidde dat asielverzoeken van 26 bezetters werden afgewezen. Vlak voordat ze de ambassade verlieten vroegen deze via Nederland politiek asiel in Portugal. Dat zou volgens Van Mierlo een “ingewikkelde doorbreking zijn van de asielprocedure” waardoor de Oosttimorezen langer in het ambassadegebouw waren gebleven en de dreiging van de tegendemonstranten was toegenomen.

“Asielaanvraag was ook niet het doel van de actie”, aldus Van Mierlo. Hij heeft van Alatas de verzekering gekregen dat de bezetters na hun verhoor kunnen gaan en staan waar ze willen, “en dàn een asielaanvraag indienen”. Portugal heeft toegezegd de asielzoekers te zullen accepteren. Over het lot van de Oosttimorezen kon Van Mierlo weinig zeggen. Een medewerker van de Nederlandse ambassade heeft erop toegezien dat de groep is vrijgelaten. Portugal heeft volgens de bewindsman de ambassadeurs van de EU verzocht de Oosttimorezen “in de gaten te houden”.