Fans op jacht naar kaartjes voor Smashing Pumpkins; De antisterren hebben plezier

Concert: Smashing Pumpkins. Gehoord: 12/12 Melkweg Max, Amsterdam.

Voor ingewijden was het bijna net zo opwindend als de Stones in Paradiso: het idee om de hedendaagse rockgroep Smashing Pumpkins nog eens in een betrekkelijk kleine zaal te zien optreden. De groep uit Chicago maakte zich in 1993 los uit het alternatieve circuit, met succesvolle festivaloptredens en een wereldwijde doorbraak via de opvallende MTV-clip bij het nummer Today. Zanger en gitarist Billy Corgan, die in de betreffende videoclip een met verf knoeiende ijscoman speelde, nam de rol van Nirvana's Kurt Cobain over als de anti-ster van de X-generatie. Hij draagt een zilveren broek die net niet goed genoeg zit om echt hip te zijn en met zijn recentelijk kaalgeschoren hoofd ziet hij er eerder uit als een verdwaalde koorknaap dan als een rockartiest. Om zijn sterrenstatus te bagatelliseren, draagt hij nadrukkelijk het woord 'Zero' op zijn t-shirt.

Corgan is een ster om zijn muziek, waarmee hij de grenzen aftast van de standaardbezetting van gitaren, bas en drums. De nieuwe dubbel-cd Mellon Collie and the Infinite Sadness is een wonder van dynamiek en afwisseling, met scherpe contrasten tussen hard en zacht, woede en berusting, lieve liedjes en heftige lawaaiuitbarstingen. De single Bullet with butterfly wings met het memorabele schreeuwrefrein 'despite all my rage I'm still just a rat in a cage' heeft alle kenmerken van een klassieker, zoals eerder Nirvana's Smells like teen spirit. Geen wonder dat het kort van tevoren aankondigde clubconcert in de nieuwe dependance van de Amsterdamse Melkweg in een paar minuten was uitverkocht. Terwijl wanhopige fans op het Leidseplein honderden guldens boden voor een kaartje, werd een handvol toegangsbewijzen nog geen honderd meter verderop gratis uitgedeeld door de tourmanager. Binnen heerste een sfeer van opwinding, want zo intiem als gisteravond kan het volgend jaar april nooit meer worden, wanneer de groep terugkomt voor een grotere tournee. Dat de vier groepsleden er werkelijk plezier in hadden om terug te keren naar de basis, mocht blijken uit de vrolijke manier waarop ze tussen de vaak loodzware eigen nummers een krakkemikkige cover van de Rolling Stones' Emotional rescue uit de mouw schudden.

Smashing Pumpkins heeft zich in het zevenjarig bestaan ontwikkeld tot een collectief dat speelt met de scherpte van een metal-groep. De elektrische gitaren fungeren niet in de eerste plaats als solo-instrumenten, maar als geluidsgeneratoren die de strijd aan gaan met Corgans snerpende stem. Het nieuwe nummer Porcelina of the vast ocean kende een grote spanningsboog, terwijl vertrouwde stampers als Today en Disarm de dansvloer in een op en neer deinende mosh pit veranderden. Tegen het einde veroorloofde de groep zich enkele minder boeiende nummers, met langdradige herhalingen van een simpele akkoordenreeks. Bij deze oefenwedstrijd voor het grotere werk was het echter een verademing om van nabij te aanschouwen hoe Billy Corgan intense emoties verpakt in compact gitaargeweld. Hij keek wat schuchter de zaal in, maar op de momenten dat alles klopte verscheen er een vette glimlach op zijn gezicht.