Mandela: bewind Nigeria laat snel gevangenen vrij

KAAPSTAD, 12 DEC. De Zuidafrikaanse president, Nelson Mandela, heeft gisteren de verwachting uitgesproken dat het militaire bewind in Nigeria binnenkort een aantal politieke gevangenen zal vrijlaten. Tijdens een speciale vergadering van de Southern African Development Community (SADC) over de Nigeriaanse crisis in Pretoria liet Mandela gisteren zijn oproep tot een olieboycot tegen Nigeria, die hij de afgelopen weken herhaaldelijk heeft gedaan, achterwege.

De terughoudende opstelling van de twaalf landen van de SADC werd uitgelegd als een teken dat het Afrikaanse diplomatieke verkeer mogelijk tot resultaten zal leiden. De secretaris-generaal van de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid, Salim Ahmed Salim, had een optimistische boodschap naar de top in Pretoria gestuurd, nadat hij vorige week in Nigeria overleg had gevoerd met de militaire leider, generaal Sani Abacha. Volgens Salim zou het Nigeriaanse bewind bezig zijn “een pakket aan maatregelen” samen te stellen dat de overgang naar democratie in het land moet bewerkstelligen. Het vrijlaten van politieke gevangenen zou tot de maatregelen behoren.

Nadat de regering-Abacha vorige maand negen Ogoni-activisten executeerde heeft president Mandela het initiatief genomen om internationale economische sancties uit te roepen tegen Nigeria. Hij benaderde persoonlijk de Amerikaanse president Clinton en de Britse premier Major om hun steun te krijgen. Mandela had maandenlang geprobeerd met zachte diplomatieke druk het militaire bewind te bewegen om politieke gevangenen vrij te laten, onder wie chief Moshood Abiola - de vermoedelijke winnaar van de presidentsverkiezingen in 1993 - en oud-president Olusegun Obasanja. Na de executie van de Ogoni-activisten, onder wie de schrijver Ken Saro-Wiwa, noemde hij het militaire bewind van generaal Abacha “barbaars, corrupt, onverantwoordelijk en arrogant”.

De harde lijn van Mandela sloeg nauwelijks aan in Afrika. De Namibische president Sam Nujoma, die als SWAPO-leider eveneens het apartheidsbewind in Zuid-Afrika bevocht, noemde Nigeria vorige week “een bevriend land” en maakte duidelijk dat hij sancties niet zou steunen. De vergadering van de twaalf Zuidelijk Afrikaanse landen, die overigens slechts door vijf regeringsleiders werd bijgewoond, besprak gisteren het onderwerp van sancties niet. De SADC besloot verdere stappen over te laten aan de speciale ministersgroep van Gemenebestlanden, waarvan Zuid-Afrika en Zimbabwe deel uitmaken. Deze komt op 19 en 20 december in Londen bijeen.