De voetbalscheidsrechter is een supermens

Klasse, scheids! Woensdag, Ned.2, 20.00u.

Wie overweegt om voetbalscheidsrechter te worden, zal daar na de eerste aflevering van de nieuwe Teleac-serie 'Klasse, scheids!' waarschijnlijk van afzien. Volgens de uitspraken van de ondervraagde kenners moet een arbiter zo'n beetje een supermens zijn. Een scheidsrechter moet heel vastberaden optreden. Een scheidsrechter moet lichaamstaal spreken. Een scheidsrechter moet voor honderd procent achter zijn beslissingen staan. Een scheidsrechter moet over mentale weerbaarheid beschikken. Een scheidsrechter moet heel goed met zijn grensrechters samenwerken. Enzovoort, enzovoort.

En dan is er natuurlijk ook nog de kennis van de spelregels, maar dat is, zoals ex-arbiter en docent Cees Bakker stelt, niet meer dan “een basisvaardigheid”. “Het toepassen van de regels is veel belangrijker dan de regels kennen.” Het maakt het scheidsrechteren veelomvattend. Dat kan dus bijna geen hobby meer zijn. “Het is een vak”, zegt presentator Evert ten Napel dan ook tijdens de inleiding van het programma. Ga er maar aanstaan als amateurtje.

'Klasse, scheids!', legt de spelregels uit en laat zien wat de taak van de scheidsrechter precies inhoudt. De serie, die uit zes woensdagse afleveringen bestaat, is, zo stellen de programmamakers, voor iedereen die zich actief of passief met voetbal bezig houden. Het zal misschien wel lukken om meer begrip te krijgen voor het vak van scheidsrechter. Want wie toparbiter John Blankenstein alleen al zijn tas ziet inpakken, zou eerder verwachten dat hij op vakantie naar de Franse Rivièra gaat, dan dat hij een wedstrijd gaat fluiten.

De betaald-voetbalscheidsrechter moet, zo blijkt uit de beelden, zelfs de vlaggen voor de twee grensrechters meebrengen. Blankenstein zegt dat zelf ook wel raar te vinden, “maar ik neem ze toch maar steeds braaf mee”. Het is één van de weinige aspecten, getoond in de eerste aflevering, die zelfs voor de echte voetballiefhebbers nieuw zijn. Misschien weten ze ook nog niet dat een aanvoerder verplicht is zijn band om de rechterarm te dragen. Links is verboden.

Maar verder zitten de voetbalfans niet te wachten op mededelingen als “dat de keeper om zich te onderscheiden andere kleding moet dragen dan zijn ploeggenoten”. Of dat de penaltystip op elf meter van het doel ligt. Van de regel dat de cornervlaggen niet korter mogen zijn dan 1.50 meter zullen niet veel mensen op de hoogte zijn. Maar wat moet je ermee?

Daarom is de vraag voor wie 'Klasse, scheids!' eigenlijk vooral bestemd is. Wie niets van voetbal weet, kan er veel van opsteken. Om ook degenen, die al tot de miljoenen kenners behoren, te boeien zullen er meer voetbalbeelden moeten worden getoond. Nu lijkt het programma voor die groep te saai. Maar dat moet in de komende weken blijken. Het eerste deel zal waarschijnlijk door veel mensen worden bekeken, omdat het zit ingeklemd tussen twee voorbeschouwingen op de wedstrijd Nederland - Ierland.

    • Hans Klippus