Boeren zetten acties voort; Kamer in grote lijnen akkoord met mestbeleid

DEN HAAG, 12 DEC. De Tweede Kamer heeft gisteren in grote lijnen ingestemd met het mestbeleid van het kabinet. Deze uitkomst is voor de boeren aanleiding om de protestacties te verscherpen.

“We gaan naar Schiphol”, riepen enkele boeren toen ze tegen middernacht in de Haagse binnenstad de bus naar huis opzochten. Reeds eerder is binnen de actiecomités van de boeren de suggestie gedaan om de landingsbanen van de luchthaven te gaan bezetten.

Op enkele kleinere onderdelen wensen de regeringsfracties aanpassing van het beleid. Zo wil de meerderheid van de Tweede Kamer, tegen de zin van de ministers Van Aartsen (landbouw) en De Boer (milieu), boeren belonen die ruim onder de normen blijven die het kabinet heeft gesteld voor de hoeveelheid mest die op het land mag worden uitgestrooid.

Kamerlid Huys (PvdA) meent dat het in het vooruitzicht stellen van een premie “voor de boeren een extra stimulans zal zijn om zich aan de normen te houden”. Van Aartsen vindt dat het juist “normaal moet worden” dat boeren verantwoord met het milieu omgaan. “Een premie is dan iets vreemds.” Van Aartsen zegde wel toe dat hij de provincies laat onderzoeken of een premieregeling tot de mogelijkheden behoort.

PvdA, VVD en D66 willen verder lagere boetes op geringe overschrijdingen van de norm voor (maximale) overbemesting. Van Aartsen voelt daar niets voor, omdat je dan “de effectiviteit van de heffingen wegneemt”. De feitelijke verliesnorm, de maximaal toegestane overschrijding, zou daarmee omhoog kunnen gaan omdat boeren eerder bereid zijn een klein bedrag aan boetes betalen dan fors te investeren in milieumaatregelen.

Alle boeren, niet alleen de varkenshouders, zouden volgens de Kamer verplicht moeten worden gesteld een mineralenboekhouding bij te houden. Het kabinet wilde in zijn plannen aanvankelijk alleen de helft van de veehouders daartoe brengen. Onder druk van de Kamer zal vanaf 1998 tweederde van de veehouders een mineralenboekhouding moeten gaan bijhouden. Bij de Algemene Inspectiedienst van het ministerie worden meer inspecteurs aangetrokken om fraude tegen te gaan.

Aan de vastgestelde verliesnormen werd gisteravond niet getornd. “De normen zullen nu wettelijk vastgelegd moeten worden. Mocht er in de toekomst sprake zijn van nieuwe ontwikkelingen, dan kunnen de normen eventueel nog worden bijgesteld”, aldus Van Aartsen. Kamerlid Esselink (CDA) stond alleen in zijn voorstel de normen slechts tot het jaar 2000 vast te stellen. De CDA'er wees het mestbeleid af als onvoldoende. “Als honderdduizend boeren zeggen 'stik maar', dan komen we niet tot resultaat. Het kabinet laat milieuwinst liggen, herstelt het geschonden vertrouwen bij de boeren niet”, aldus Esselink.

De vergadering van de Tweede-Kamercommissies werd de hele dag bijgewoond door 250 boeren, van wie een groot aantal zich 's morgens om zeven uur al had gemeld bij de veiligheidsdienst van de Kamer. Actieleider W. van den Brink, van het comité 'Wij zullen doorgaan!', trok aan het begin van de avond de conclusie dat er voor de boeren niets te halen was: “Triest, heel triest. Geen resultaat en ook nog de verkeerde toon. De overheid heeft nu voor zichzelf een groot probleem gecreëerd.” Zijn collega J. Roemaat van 'Wij zijn 't zat' was minder negatief. Hij concludeerde dat de Kamer een aantal versoepelingen had aangebracht, maar die waren te gering om de acties nu al af te blazen. Na het debat verbrandden de “actie, actie” scanderende boeren voor de ingang van de Tweede Kamer een aantal heffingsformulieren voor de mestboekhouding.