Paul McGrath is taaier dan zijn kapotte knieën

Ierland heeft veruit het oudste ploeg in het Europese voetbal. De gemiddelde leeftijd van de 21-koppige selectie van Jack Charlton is 28,9 jaar. Centrale verdediger Paul McGrath werd verleden week 36 jaar en is sinds de laatste interland tegen Portugal Iers record-international met 79 duels. Het is een wonder dat hij nog op topniveau actief is.

EWLOE, 11 DEC. Het Team Headquarters van de Ierse voetballers, zoals ze dat gewichtig noemen, ligt in Wales. Dat lijkt vreemd, maar het is slechts een half uur rijden van Liverpool, overmorgen de speelplek voor de wedstrijd tegen Nederland. Verzamelen in Ierland zou onzinnig zijn, want alle internationals spelen en wonen in Engeland of, in twee gevallen, in Schotland en Frankrijk. “Toch voelen we ons in ons hart allemaal Ier”, zegt Paul McGrath. “Dat is ook onze kracht. We spelen voor elkaar, voor ons land. Daarom kunnen we elke ploeg verslaan, óók the Dutch.”

Alsof het een willekeurige amateurclub betreft staan in het spelershotel in Ewloe, Noord-Oost Wales, de trainingsspullen van de Ierse nationale ploeg in vuilniszakken klaar: ballen, pilonnen en hesjes. Ook met het beoogde programma wordt het niet zo nauw genomen. Bondscoach Jack Charlton heeft de neiging vaak het hele schema op het laatste moment om te gooien. Dus sloft Big Jack zelf op het tijdstip dat de zondagse training zou beginnen op sokken de hotellobby binnen, ploft in een stoel en rekt zich nog maar eens een keer flink uit. Hij ziet er verre van uitgeslapen uit.

De training op het terrein van vliegtuigbouwer Aerospace begint uiteindelijk 25 minuten later dan gepland. Veel stelt het allemaal niet voor. Charlton houdt midden op het veld lange praatsessies, er wordt wat ingelopen en een positiespel gespeeld.

Paul McGrath doet nog minder dan de anderen. Sterker nog, hij doet helemaal niets. Als Charlton tijdens de warming-up naar de spelers roept dat ze meer moeten bewegen, dan geldt dat niet voor McGrath. Hij sloft als een oude man over het veld en lijkt meer op één van de begeleiders dan op de Ierse record-international. En als de coach de opdracht geeft combinaties te oefenen, loopt hij naar de kant en gaat op een bal zitten. Er is geen Ier die zich er druk over maakt.

Veteraan McGrath traint bijna nooit meer. Dat kunnen zijn kniëen niet aan. Hij heeft dodgy knees, zeggen de Britten. In totaal werd hij er acht keer aan geopereerd, drie keer aan de linker, vijf keer aan de hele zwakke rechterknie. Elke extra belasting moet dus worden voorkomen. McGrath werkt met behulp van de fysiotherapeut van zijn club Aston Villa al jaren een aangepast programma af. En dat bestaat voornamelijk uit fietsen, drie à vier keer per week een uur. Het helpt, want McGrath heeft de laatste jaren nauwelijks een wedstrijd meer gemist wegens een blessure.

Zelf klaagt hij niet over zijn knieën. “They are not too bad, my knees”, zegt hij vlak voor hij in de spelersbus gaat zitten. De training is dan nog aan de gang, maar McGrath heeft het koud en wil een kop thee. Een overijverige verzorger roept herhaaldelijk dat hij moet instappen. Maar de noeste verdediger zelf wil best wel even praten.

Hij is de vriendelijkheid zelve. Hij staat er bekend om alle verzoeken voor interviews af te wimpelen. Dat heeft echter niets met sterallures te maken, maar met verlegenheid en faalangst. Zijn voormalige echtgenote vertelde eens dat hij zich met een hele fles wodka moed indronk toen hij met Aston Villa over zijn transfer van Manchester United moest onderhandelen.

Het is geen geheim dat McGrath grote drankproblemen heeft gekend. Zijn ex-vrouw deed daardoor zelfs een zelfmoordpoging. McGrath zocht haar toen in het ziekenhuis op en verkeerde bij één van die gelegenheden in zo'n beschonken toestand dat hij op bed in slaap viel. Pas na zes uur werd hij wakker. Hij drinkt nu niet meer, wordt beweerd. “Ik ben dom geweest”, zei hij onlangs. “Het hoorde bij het volwassen worden.”

McGrath heeft geen makkelijke jeugd gehad. Zijn Nigeriaanse vader heeft hij nooit gekend, zijn Ierse moeder kon niet voor hem zorgen. Zo verbleef hij tot zijn zestiende in weeshuizen. Het kwam zijn ontwikkeling als voetballer niet ten goede. Hij is dan ook een laatbloeier. Op zijn 22ste werd hij pas prof bij Manchester United. Vier jaar later speelde hij pas de eerste van zijn 79 interlands.

McGrath zegt dat hij de managers dankbaar is die hem zijn zonden hebben vergeven. Zowel bij Aston Villa als bij het Ierse team bleef hij soms bij wedstrijden weg omdat hij te dronken was. Het ging om twee interlands, tegen Turkije en Albanië. Bij de eerste wedstrijd vertelde Charlton de smoes dat de moeder van McGrath ziek was geworden, in het tweede geval zei hij eerlijk dat hij niet wist waar de speler was. De coach liet McGrath echter nooit vallen. “Ik hoop dat ik hem door mijn prestaties op het veld heb terugbetaald”, aldus de verdediger.

Zo goed als het met Charlton klikt, zo slecht was zijn verhouding met Ron Atkinson bij Manchester United. De manager stoorde er zich aan dat McGrath door toedoen van alcohol regelmatig niet op de training verscheen en problemen maakte. Atkinson wilde graag van de speler af. McGrath kreeg eind '88 dan ook het voorstel om zijn carrière onmiddellijk te beëindigen in ruil voor het salaris dat hij zou krijgen tot het einde van zijn contract én een benefietwedstrijd. McGrath twijfelde. “Want het was echt een zeer aantrekkelijk aanbod.” Zijn passie voor het voetbalspel won het. En zeven jaar later speelt McGrath nog steeds, maakte met Ierland twee WK-eindronden mee en werd in 1993 landskampioen met Aston Villa. In hetzelfde jaar kozen de Engelse profvoetballers hem als de speler van het jaar. Het was de voormalige Engelse bondscoach Gordon Taylor die McGrath in '89 voor een transfersom 400.000 pond (ongeveer een miljoen gulden) van Manchester naar Aston Villa haalde. Hij benaderde, in tegenstelling tot Atkinson, de routinier op een vriendelijke manier. Dat bleek te werken. Taylor noemt McGrath de beste aankoop uit zijn loopbaan.

Zijn opvolger Brian Little liet de speler een paar keer buiten het elftal, maar later verliep de samenwerking ook weer uitstekend. Wel heeft McGrath een contract gekregen waarin staat dat hij alleen wordt betaald als hij speelt, pay-as-you-play, 4.000 pond (ongeveer 10.000 gulden) per wedstrijd, exclusief premies. Hij kan er mee leven. McGrath, die deze maand 36 jaar werd, denkt nog niet aan stoppen. “Ik ga door zo lang ze me kunnen gebruiken.” Er verschijnt een verlegen grijns op zijn gezicht. “Dus er zal wel snel een manager komen die mij komt vertellen dat het voorbij is.”