Hiddink laat Oranje in geest van Ajax spelen

ST. HELENS, 11 DEC. Het was bij Real Madrid-Ajax dat Guus Hiddink boven in het immense Bernabeu-stadion diende plaats te nemen op een plek waar hij in een peilloze diepte moest kijken om 22 kleine poppetjes op het veld te kunnen volgen. Dat leek op voorhand geen geschikte positie voor het observeren van de verschillende (kandidaat-)internationals van Ajax. Maar al na een paar minuten kon hij die opvatting bijstellen. De hofleverancier ontwikkelde een positiespel tegen de 'Koninklijke' dat juist van bovenaf gezien een indrukwekkend schouwspel opleverde. Hiddink was achteraf zichtbaar geïmponeerd, gaf Louis van Gaal een joviale schouderklop en besefte meer dan ooit dat 'zijn' Nederlands elftal moest kunnen profiteren van het inmiddels vermaarde Ajax-systeem.

Vandaar dat drie niet-Ajacieden, de laatste der Mohikanen, komende woensdag in het gevecht met de Ieren moeten vrezen voor hun positie in Oranje. Zij worden opgeofferd aan het streven om in het Nederlands elftal de automatismen aan te brengen van de Amsterdamse kampioen. Oranje zal sowieso in de geest van Ajax voetballen. Met Edgar Davids om te beginnen eventueel op de plek van Richard Witschge (Bordeaux). De knokker of de stilist. Het lijkt niet zo'n moeilijke keuze tegen de strijdvaardige Ieren die zich in de herfst van hun loopbaan nog een keer willen opladen. Van Gaal hield de aan zijn enkel geblesseerde Davids in de tweede helft tegen Ferencvaros met het oog op de interland in Liverpool aan de kant. Wellicht kon de linkshalf toch niet verder meer, maar Van Gaal onderstreepte achteraf het belang van Oranje en gaf daarmee aan dat de toptrainer on speaking terms is geraakt met de bondscoach.

Links achterin gaat het op de backpositie tussen Arthur Numan (PSV) en Winston Bogarde. De Rotterdamse Ajacied, nooit gekozen voor een vertegenwoordigend elftal, maakt een goede kans te debuteren in het Oranje-shirt. Numan bezit nog steeds de innerlijke drang van een aanvallende middenvelder, Bogarde weet zich in het strenge regime van Van Gaal wat makkelijker weg te cijferen. Bovendien komt zijn lengte bij corners en vrije trappen, waar zaterdag nog niet tot tevredenheid van Hiddink op werd getraind, goed van pas. Bogarde is weleens de kluts kwijt in de opbouw, je moet als aanvaller echter van goeden huize komen om hem te passeren. In het Bernabeu-stadion zag Hiddink dat het Chileense gifkikkertje Zamorano een moeilijke avond had tegen de ex-Spartaan.

In het centrum van de verdediging is door de schorsing van Frank de Boer een plek vrijgekomen. Met het oog op de lengte van de Ierse aanvallers zou Johan de Kock achterin nuttig werk kunnen doen. Daar waar hij ook tegen Tsjechïe had moeten spelen als bewaker van Skuhravy. Maar Hiddink heeft inmiddels de Van Gaal-doctrine overgenomen. Hij wil dat zijn centrale verdedigers met opbouwend offensief spel de aanvallers van de tegenstander dwingen zich terug te trekken. Vandaar dat Clarence Seedorf op de positie van De Boer verwacht kan worden. Uit tegen AEK Athene in een Champions League-duel van vorig seizoen, verving de huidige kracht van Sampdoria in deze rol ook al eens naar behoren Frank Rijkaard. Als het Nederlands elftal de Ieren uit de gevarenzone voor het eigen doel weet te houden, is de aanwezigheid van Seedorf, uitblinker tegen de Noren en altijd al functionerend als centrale verdediger in het UEFA-team, een uitstekend alternatief. Weet Jack's Army de oranjehemden onder druk te zetten, dan mist Nederland lengte achterin.

Met het opstellen van een groot aantal, zo niet de maximale hoeveelheid Ajacieden legt Hiddink een zware verantwoordelijkheid bij de discipelen van Louis van Gaal. Een eventuele uitschakeling zal de Amsterdammers worden aangerekend en een smet werpen op het onschendbare blazoen van het team dat momenteel alles in de wereld oprolt. Het argument dat het Ajax-systeem niet werkt in Oranje wordt met mogelijk acht Ajacieden (Helder, Bergkamp en Seedorf zijn ook afkomstig van de Ajax-school) in de ploeg moeilijk te verkopen.

Ook de reputatie van Dennis Bergkamp staat in Liverpool op het spel. Bij zijn aankomst in het trainingskamp kreeg de schaduwspits, intussen net als Davids hersteld van een blessure, onmiddellijk het vertrouwen van de bondscoach. Dat is slechts gebaseerd op prestaties uit een grijs verleden. Bergkamp wil dolgraag naar het EK. Als zijn seizoen bij Arsenal mislukt, kan hij tijdens de eindronde het Engelse publiek in het oranjeshirt overtuigen van zijn kwaliteiten. Hiddink denkt dat de Ieren respect koesteren voor Dennis the Menace, maar dat zal toch vooral te maken hebben met de enorme bedragen die gemoeid waren met zijn transfer.

Aan de andere kant mag van het atletische Nederlands elftal iets worden verwacht tegen de bejaarde Ieren. De spitsen Aldridge (37) en Cascarino (33) zijn samen zeventig jaar. Ook verdediger McGrath (36) en Houghton (33) behoren tot de dertigers. Jack's Army is meer Dad's Army. Het zou de uitschakeling van Oranje des te schrijnender maken. Coach Jack Charlton vindt het geweldig als het Nederlands elftal alles op de aanval gooit. Zijn teruggekeerde middenveld zal het varkentje wel even wassen. Maar wat moet hij ook anders zeggen, met zoveel stramme spieren in de gelederen. Hiddink waarschuwt echter voor nonchalance omdat hij de Ieren bij hun “missie” in staat acht nog één keer een topprestatie te leveren. Rise to the occasion noemt hij dat.

Ajax, pardon, Oranje arriveerde vandaag in de omgeving van Liverpool. Het raakte in het spoor van The Beatles, de groep die op popgebied in de jaren zestig de wereld veroverde. Het verblijf, het Haydock Thistle Hotel, ligt aan Penny Lane. Het zal de vermoeide Ajacieden, bijkans dronken van het succes, wellicht inspireren nog één keer in 1995 een huzarenstukje te leveren.