Leden Bondsdag verhogen salaris

BONN, 9 DEC. Ze zijn de democratische dienaren van het volk, maar ze zijn soms behoorlijk bang voor het volk, de 672 leden van de Duitse Bondsdag. Gisteren hebben ze, als het ware nog zittend tussen de tomaten en eieren waarmee het volk hen onder applaus van de boulevardmedia langdurig bekogeld had, hun eigen salaris, of kuiser: hun schadeloosstelling, verhoogd. Daarmee kwam een einde aan een wetgevend en politiek treurspel dat jaren heeft geduurd.

Voor een jaarlijks openbaar debat over de hoogte van hun inkomen voelt een grote meerderheid van de Bondsdagleden (CDU/CSU en SPD) niet. De vrees voor bladen als de Bildzeitung en de actualiteitenrubrieken van commerciële zenders die vooral in geld en de wet van de grote getallen geïnteresseerd zijn, is groot onder de afgevaardigden. Zij weten dat de bevolking van de verhoudingsgewijs jonge Duitse democratie op dit gebied maar een klein publicitair duwtje nodig heeft om collectief-woedend van “Schande!” te spreken. En zij voelen zich met hun partijen soms zelf ook wel een beetje schuldig. Want nergens in Europa worden politieke partijen en parlementariërs uit de schatkist zo uitnemend verzorgd (vooral qua wachtgelden en pensioenen) als in Duitsland.

Dus was een grote coalitie van sociaal- en christen-democraten eerst op het idee gekomen van een automatische en 'geruisloze' jaarlijkse indexatie van de parlementaire inkomens, die ook nog Diäten heten, aan de salarissen van hogere rechters. Maar daarvoor was wijziging van de Grondwet en dus instemming van de Bondsraad nodig en deze Duitse Eerste Kamer wees het idee van de collega's van de Bondsdag af. In de Bondsraad hebben de door de SPD geregeerde deelstaten een meerderheid, dus was het een paar maanden geleden een bittere pil voor Rudolf Scharping, toen nog partijchef én fractieleider in de Bondsdag, dat juist de bevriende SPD-premiers uit de Länder dwars gingen liggen jegens een voorstel waaraan ook hij zich had gecommitteerd. Stille maar grote woede tussen de beide Kamers van het Duitse parlement was het gevolg.

Gisteren behandelde de Bondsdag een nieuw voorstel, dat via een eenvoudige wet - en dus zonder tussenkomst van de Bondsraad - kon worden en werd bekrachtigd. Strekking: de Diäten gaan tot 1998 in stapjes omhoog van 10.366 nu tot 12.875 mark per maand (het rechterssalaris) en de omstreden wacht- en pensioengelden worden beperkt. In de toekomst zal de Bondsdag de salarisontwikkeling aan het begin van de vierjarige parlementaire periode (vlak na verkiezingen dus) voor vier jaar vaststellen. Bovendien wordt er een openbare lijst van de nevenfuncties ingevoerd, niet de daarmee verbonden inkomsten (zoals de SPD en de Groenen hadden gewild).

De Duitse liberalen op hun beurt vinden dat de Bondsdag, na een advies van een onafhankelijke deskundigencommissie elk jaar in het openbaar over de schadeloosstelling moet (durven) praten. De FDP stemde dus tegen (net als de PDS en de Groenen). En zij sprak zich uit vóór de openbaarmaking van nevenfuncties maar tegen publikatie van daaraan verbonden inkomsten. Namelijk omdat, zoals fractieleider Hermann Otto Solms het zei, niet openbaarheid van neveninkomsten belangrijk is maar de vraag of een nevenfunctie kan botsen met de onbevangenheid en onafhankelijkheid van een volksvertegenwoordiger.