Italianen ruilen graag hun zwakke lire in voor een harde 'euro'

In Italië heeft alles waar 'euro' voor staat nog steeds een sterke positieve lading, maar een echt debat over de nieuwe Europese munt is hier nog niet op gang gekomen, ook al omdat het zeer onwaarschijnlijk is dat Italië van begin af aan kan meedoen met de derde fase van de Europese Monetaire Unie.

De meeste Italianen lijken er weinig bezwaar tegen te hebben hun lire in te ruilen voor een 'euro'. Met haar gedwongen vertrek uit het Europese muntstelsel en haar voortdurende schommelingen in reactie op politieke crises is de Italiaanse munt de afgelopen drie jaar het symbool geworden voor wat er mis is in dit land. Met de inruil van een zwakke munt tegen een sterke heeft bijna niemand problemen.

Daarbij komt dat veel Italianen af willen van de huidige lire, die ongeveer een tiende cent waard is. Er wordt al zeker tien jaar gesproken over plannen om drie nullen van de lire af te halen, naar analogie van wat in het verleden is gebeurd met de Franse franc. Een lire zou dan ongeveer een gulden waard worden. Wegens de grote praktische problemen zijn die plannen in een la blijven liggen, al laten steeds meer bedrijven in hun advertenties de laatste drie nullen weg.

Premier Lamberto Dini heeft deze week in een parlementair debat over Europa gezegd dat Italië blijft streven naar onmiddellijke toetreding tot de EMU. Om de situatie niet helemaal hopeloos te maken is hij tegen plannen om het ijkpunt te vervroegen. Maar tegelijkertijd pleit hij voor studies naar het effect van een splitsing in Europa tussen landen die wel en niet meedoen. Hij zei dat deze tweedeling een gevaar betekent voor de politieke en economische stabiliteit van Europa en pleitte voor mechanismes om de centrale banken van de landen die buiten de EMU vallen, te koppelen aan die van de EMU-landen. Met deze uitspraken erkende Dini voor het eerst impliciet dat Italië erg weinig kans maakt om van begin af aan mee te doen.

Desondanks zijn de Euro-sceptici in de minderheid in Italië. Binnen het rechtse blok maakt oud-minister van buitenlandse zaken Antonio Martino bezwaar tegen de criteria voor toetreding tot de derde fase, maar hij staat vrijwel alleen. 'Europa' heeft een duidelijk positieve lading, als een tegengif tegen veel gebreken in de Italiaanse samenleving. Op de radio zijn spotjes te horen dat slachtoffers van venijnige kleine letters in contracten en van valse beloftes door reisbureaus hun gelijk kunnen halen met een beroep op Europese regelgeving. Deze positieve uitstraling van Europa laat nauwelijks ruimte voor een debat over de keerzijden van de 'Euro'.