Foto

Hulton Deutsch Collectie: De Beste Foto'uit de 20e Eeuw & De Beste Foto's uit de 19e Eeuw 440 en 480 blz., Rebo Productions 1995, prijs per deel: ƒ49,95

Wat hebben Martha Graham (1927) en Olga Korbut (1975) met elkaar gemeen en met de volgende personen en zaken: Dusty Springfield, de atoombom op Hirosjima, Adolf Hitler, lingerie uit de jaren vijftig, Charlie Chaplin en Marilyn Monroe, een cursus zelfverdediging voor vrouwen, de aanleg van de Berlijnse Muur, Diego Maradona? Antwoord: ze zijn allemaal gefotografeerd, en die foto's liggen opgeslagen in het archief van fotoagentschap Hulton-Deutsch.

Uit die collectie (met 15 miljoen foto's een van de grootste beeldarchieven ter wereld) is het boek De Beste Foto's uit de 20e Eeuw samengesteld, een visuele geschiedenis met het formaat en het gewicht van een stoeptegel.

Er staan maar liefst zo'n duizend foto's in: fraai, triviaal en alles daartussen, en steevast met de wat amechtige alledaagsheid van de journalistiek.

De Beste Foto's (een nogal overdreven titel overigens; zo ontbreken bijvoorbeeld alle World Press foto's) is een even gevarieerd als vermoeiend boek. Want het spreekt voor zichzelf dat samenhang een schaars goed is in een dergelijke beeldbult. Weliswaar kent het boek een hoofdstukindeling (Het Derde Rijk, Film, Historische Mijlpalen) maar in de pagina's wordt daar niet al te zwaar aan getild. Na de aankondiging dat het hier het hoofdstuk Lucht- en Ruimtevaart betreft, ben je in een handomdraai (letterlijk) terug in de Koreaanse en de Zesdaagse oorlog, om vervolgens moeiteloos door te zappen naar de burgeroorlog in Ierland en de Hongaarse opstand: het is beeldcultuur in optima forma. Zelfs de tekst- en bijschriften (in Frans, Engels en Nederlands) kunnen de chaos nauwelijks de baas.

Wie de foto's gemaakt hebben, wordt nergens vermeld. Ook dat is tekenend voor de beeldcultuur. Want als De Beste Foto's iets laat zien dan is het wel dat foto's dagelijks brood zijn geworden. En wie weet nu hoe zijn bakker heet?

Tegelijk met dit boek verscheen volgens hetzelfde recept ook een deel met De Beste Foto's uit de 19e Eeuw.