België wil bij top EMU horen wegens hoge staatschuld

Niet de nationale munt, maar de nationale staatsschuld houdt België als land bijeen. De overheidsschuld is zo groot dat Vlaanderen en Wallonië het nooit eens zullen worden over een verdeling van die last. Daarom zal België nog heel lang blijven bestaan, voorspelt de Vlaamse topondernemer André Leysen.

Ook een beleggingsanaliste bij een vooraanstaande Belgische bank meent dat Belgen hun munt vooral beschouwen als praktisch betaalmiddel, en er voor het overige geen overdreven warme gevoelens van gehechtheid aan koesteren. “Anders dan bijvoorbeeld in Frankrijk is de frank bij ons geen symbool van nationale trots.”

Nochtans schrijven de geschiedenisboekjes dat de spoedige invoering van een nationaal geldstelsel na de onafhankelijkheid van Nederland in 1830 “voor de jonge Staat meer een middel (was) om zich als natie te bevestigen dan een dringende economische noodzaak”. Als Europees doorgangshuis kende België van oudsher verschillende muntstelsels: van de Oostenrijkse Nederlanden, het Franse stelsel en tenslotte dat van het Koninkrijk der Verenigde Nederlanden. Na het vertrek van koning Willem III werd in 1832 gekozen voor de frank.

Ook in de moderne Economische en monetaire unie (EMU) gedraagt België zich bepaald niet kleinzielig. Toetreding tot de kopgroep van de EMU is voor het land bijna een kwestie van overleven. Juist de enorme staatsschuld, relatief veel hoger dan in andere EU-landen, maakt de frank uiterst gevoelig voor speculatieve aanvallen. Sinds de zomer van 1990 houdt de Nationale Bank van België de koers van de frank nauw gekoppeld aan de D-Mark. Dat geeft vertrouwen, wat zich vertaalt in een 'rentepremie' van gemiddeld zo'n procentpunt, schatten analisten. Maar als België de boot van de EMU mist, zal dat vertrouwen pijlsnel omslaan in diep wantrouwen en zullen aanvallen op de posite van de frank niet meer zo gemakkelijk kunnen worden afgeslagen als bijvoorbeeld in 1993, zo is de vrees.

Binnen de EU geldt België dan ook als een van de vurigste pleitbezorgers voor de EMU. Ook 's Rijks muntmeester R. Coenen heeft er geen moeite mee als voor dat doel de frank wordt omgedoopt tot een Eurofrank. Hoe dat in zijn werk zal gaan, is volgens Coenen nog strikt geheim. Hij wil alleen kwijt dat de 'ganse omwenteling' naar een Europese munt uiterst zorgvuldig zal moeten gebeuren.

Op alle ruim 3,2 miljard muntstukken (van 1, 5, 20 en 50 frank) die thans in omloop zijn in België, prijkt een weegschaaltje. Coenen heeft dat symbool uitgezocht omdat het verwijst naar 'gerechtigheid'.