Het braakcentrum; De medicijnman

Wat is het allerergste aan ziek zijn?

Ik deed een kort onderzoek. Ik vroeg het een neefje en twee nichtjes. En zonder elkaar te horen zeiden ze: overgeven!

De uitslag van het onderzoek is duidelijk: kotsen is vreselijk. Alles wat je net lekker hebt zitten eten komt er aan de verkeerde kant weer uit. Vaak kun je nog zien wat het geweest is. Bleek met brokjes patat. Of stukjes appel in een groene smurrie. Of een witte brij van de melk die je hebt gedronken. Maar het ruikt helemaal niet meer naar patat. Er komt een zure lucht van af die nog lang blijft hangen. Als je broertje heeft overgegeven kun jij van de lucht misselijk worden.

Na het overgeven is het nare gevoel uit je buik meestal weg, maar het lijkt wel of het naar je borstkas en keel is opgeschoven. Dat komt doordat het voedsel in de verkeerde richting door je slokdarm en de keelholte is geduwd. Je eten gaat van mond tot kont door je spijsverteringskanaal. En onderweg passeert het je mond, keel, slokdarm, maag, twaalfvingerige darm, dunne darm, dikke darm, endeldarm en anus (poepgat). In die volgorde. Andersom hoort eigenlijk niet. Toch gebeurt dat voor de helft als je overgeeft.

Spieren rond je slokdarm zorgen ervoor dat eten naar je maag gaat als je een hap doorslikt. De spieren knijpen achter de prop samen en duwen het hapje naar beneden. Net zoals je in een langwerpige ballon met je handen een beetje lucht door de ballon kunt duwen. Al die spieren zijn dus zo gebouwd dat eten wel naar beneden, maar niet vanzelf naar boven gaat.

Je wordt misselijk omdat je lichaam vindt, dat wat je hebt gegeten niet goed voor je is. Maar vaak heb je helemaal geen bedorven eten gehad, als je misselijk wordt. Je wordt soms ook misselijk als je te veel snoep, of gewoon te veel door elkaar hebt gegeten. Of als je buikgriep hebt doordat je bij het zwemmen vies zwemwater hebt ingeslikt. Maar je kunt ook misselijk worden als je opgewonden en gestresst bent.

In je maag en darmen liggen zenuwen die beoordelen of ze het eten in orde vinden. Als die iets verkeerds merken sturen ze via een zenuwvezel een signaal naar het braakcentrum in je hersenen. Ook je hersenen kunnen een boodschap naar je braakcentrum sturen als ze vinden dat je te gestresst bent. En dan komt het braakcentrum in actie. Het gebeurt soms heel plotseling en je kunt er niets tegen doen. Het centrum laat je buik en maag samentrekken en die duwen het eten uit je maag hard omhoog. Zo hard dat het met kracht naar buiten spuit. Het komt soms je neus uit en spat alle kanten op.

Hopelijk is het in een keer voorbij. Je spoelt je mond en poetst je tanden. Het beste kun je een beetje drinken. Als je vaker moet braken kun je vreselijke dorst krijgen zonder dat je het merkt. Laat dan wat anti-uitdrogingsvloeistof voor je klaar maken. Dat is bij de apotheek te koop en het is niet lekker.