Heerma dreigt 'lafbekken' met aftreden

DEN HAAG, 8 DEC. CDA-fractievoorzitter Heerma dreigt zijn fractie met aftreden als anonieme fractieleden doorgaan hem in de pers te bekritiseren. Dat zei hij gisteravond na afloop van spoedberaad van de fractie. Daarbij noemde hij zijn critici in de fractie “lafbekken”.

Heerma: “Ik heb hier en nu een streep getrokken. Mededelingen van fractieleden over het functioneren van de fractie en van mij in de pers zijn onacceptabel.” En: “Ik zal niet alles daarin meemaken.”

Directe aanleiding voor de woede van Heerma waren uitspraken woensdag van anonieme fractiegenoten in het NOS-journaal, die de CDA-leider kritiseerden wegens zijn optreden in het debat over de onderwijsvrijheid afgelopen dinsdag. Heerma zag zich woensdag genoodzaakt een motie van afkeuring tegen minister Dijkstal (binnenlandse zaken) in te trekken, omdat hij er in de Kamer geen enkele steun voor kreeg. In het journaal werden fractieleden zonder naam en toenaam geciteerd. Heerma zou geen “straatvechter” zijn en zich niet als oppositieleider gedragen. Eén CDA-fractielid zei: “Ik heb met het schaamrood op de kaken naar dat debat zitten kijken.” Heerma zei dat fractieleden die kritiek binnenskamers moeten leveren: “Er is ruimte voor kritiek op mij. Maar die moet hier in de fractiekamer geuit worden.”

Na het spoedberaad, waarbij ook partijvoorzitter Helgers aanwezig was, trok de CDA-leider de conclusie dat hij kan blijven en op de ingeslagen weg kan doorgaan. “Maar ik had mij een verloop van de bijeenkomst kunnen voorstellen dat tot een andere uitkomst had geleid”, aldus Heerma, die ook zei dat hij zich niet beschadigd voelt: “Als ik mij aangeschoten zou voelen, zou ik hier niet zitten.”

Op de vraag of hij zich niet kwetsbaar heeft gemaakt voor eventuele kwaadwillenden binnen de fractie door met aftreden te dreigen bij een volgend incident, zei Heerma: “Je hebt het als leider verdomd lastig als je moet afwegen of je diegenen honoreert die in verbondenheid keihard meewerken aan de verwezenlijking van idealen en dromen, of dat je enkele lafbekken honoreert.” Hij zei niet rechtstreeks dat hij in het laatste geval aftreedt, “maar als ik het gevoel zou hebben dat ik in een mijnenveld loop, dan zou ik niet verder gaan”. Volgens de fractievoorzitter voorkomt de collectieve verontwaardiging in de CDA-fractie over de anonieme critici dat dezen zich nogmaals zullen laten horen: “Er is vanavond woede in de groep ontstaan. Daar heb ik vertrouwen in.”

Heerma zei dat hij tijdens het twee uur durende beraad zijn critici tevergeefs heeft gevraagd zich te melden. Tegen deze anonymi zei Heerma op zijn persconferentie: “Of je gedraagt je als teamlid of anders kun je beter de advertentierubrieken van de kranten gaan opzoeken.”

Pagina 3: Nog steeds geen eenheid in de gelederen van het CDA

Ook partijvoorzitter Helgers schaarde zich zonder reserves achter Heerma. “De fractie moet de fractievoorzitter onomwonden ondersteunen”, zei hij. “Wie zich dat niet realiseert stelt zich buiten de politieke mores.”

Volgens Heerma was het geen paniek die hem ertoe dreef donderdag inderhaast een fractievergadering bijeen te roepen; de aanleiding lag in de bijna afgeronde werkzaamheden van de Commissie van Drie. Die commissie, die naast Heerma bestaat uit Kamervoorzitter Deetman en buitenlandwoordvoerder De Hoop Scheffer, heeft de afgelopen maanden met elk fractielid gesprekken gevoerd om de gang van zaken binnen de fractie te verbeteren. Heerma gaf toe dat de CDA-fractie nog geen geheel vormt. “De fractie is inderdaad nog steeds geen groep, maar dat beschouw ik als mijn missie die ik zestien maanden geleden ben begonnen.”

Het werk van de Commissie van Drie is nu bijna afgerond. Volgens Heerma wilde hij voordat de commissie met een eindrapport komt deze zaak indringend en afdoende bespreken. Hij zei geen moment te vrezen dat het rapport van de commissie zijn positie bedreigt. “Als die kans zou bestaan, zou het toch praktischer geweest zijn om de persconferentie die daarop zou volgen met deze van vanavond te laten samenvallen”, aldus Heerma.