Duitsland met Frankrijk in bouw spionagesatelliet

BONN, 8 DEC. Frankrijk en Duitsland gaan samenwerken bij de bouw van twee spionagesatellieten en een bilateraal bewapeningsbureau opzetten dat de bouw van gemeenschappelijke defensiesystemen moet coördineren.

Dit is meegedeeld na een bijeenkomst van de Frans-Duitse defensieraad, die president Jacques Chirac en kanselier Helmut Kohl voorzaten in Baden-Baden, waar gisteren de 66ste bilaterale consultaties volgens het Elyséeverdrag waren.

De twee landen hebben ook afgesproken dat dienstplichtige militairen in de toekomst mogen kiezen of zij een deel van hun opleiding in Frankrijk of Duitsland willen volgen. De Frans-Duitse samenwerking moet verder gestalte krijgen door meer bilaterale politieteams in grensgebieden.

In de Zuidduitse casinostad legden de toenmalige kanselier Konrad Adenauer en de Franse president Charles de Gaulle in de vroege jaren zestig de basis voor het Elyséeverdrag. De naam Baden-Baden is voor de betrekkingen tussen beide landen in zoverre ook interessant omdat de Gaulle in de herfst van zijn (politieke) leven, tijdens de mei-revolte van 1968 in Parijs, even de wijk nam naar Franse troepen die daar gelegerd waren. Nu in de krachtsverhouding tussen Frankrijk en Duitsland na de Duitse eenwording nogal wat veranderd is, wezen sommige Duitse media de afgelopen dagen op de symbolische waarde van deze historische gebeurtenis. Zulke notities kregen extra betekenis doordat de Franse premier Juppé gisteren niet naar Baden-Baden kon komen wegens de grote stakingsgolven die door het economisch zwakke land van Marianne rollen.

Over de bouw van de spionagesatellieten, die Chirac en Kohl wenselijk achten in verband met de noodzaak van een eigen Europese veiligheidsidentiteit, is afgesproken dat daarvoor een dochter van Daimler-dochter Dasa en het Franse Aérospatiale in het leven zal worden geroepen. De hoofdzetel van het nieuwe ruimtevaartbedrijf zal in München komen. De bedoeling is per Europese raket (Ariane) een satelliet voor optische waarneming (Helios II) en een voor radar-observatie (Horus) te lanceren. Andere leden van de Europese Unie en de VS zijn uitgenodigd om desgewenst mee te doen. Fokker-moeder Dasa en Aérospatiale gaan al hun ruimtevaartactiviteiten voortaan samen doen, zo is afgesproken.

Het Frans-Duitse initiatief heeft niet alleen veiligheidspolitieke betekenis, maar is ook enigszins een antwoord op de, vooral in Frankrijk, veelbesproken vraag of de ruimtevaartindustrie in Europa op den duur te financieren is. De satelliet Helios II moet over vijf jaar klaar zijn, de Frans-Italiaans-Spaanse satelliet Helios I is afgelopen juli gelanceerd. In de afgelopen jaren heeft Frankrijk de Bondsrepubliek geregeld verweten te weinig geld voor de Europese ruimtevaart beschikbaar te stellen. Kanselier Kohl heeft zich eigenlijk pas vorig jaar, toen hij in zijn nieuwe kabinet zijn coming man Jürgen Rüttgers (CDU) als “toekomstminister” opnam, onverbloemd positief uitgesproken over de technologische en veiligheidspolitieke waarde van de ruimtevaartindustrie.

Het Frans-Duitse coördinatiebureau voor wapenprojecten zal worden gevestigd in Bonn of Koblenz, steden die door de verhuizing van regering en parlement naar Berlijn, respectievelijk afslanking van de Bundeswehr (die Koblenz treft als garnizoensstad) behoefte hebben aan nieuwe werkgelegenheid. Parijs en Bonn nemen met deze afspraak een eigen initiatief, oorspronkelijk was een Europees coördinatiebureau gepland. Andere EU-landen mogen meedoen, heette het gisteren in Baden-Baden.

Inzake het tijdpad voor de invoering van één Europese munt en de toetsing van de toetredingsvoorwaarden voor de Monetaire Unie heeft Frankrijk toegegeven aan Duitse wensen. Theo Waigel (CSU), de Duitse minister van financiën, zei gisteren dat in 1998 op basis van de dan bekende economische cijfers over 1997 zal worden beslist. Frankrijk had daaromtrent totnutoe al besluiten gewenst in 1997 zelf, op grond van (dan) geschatte gegevens over dat jaar. Voor Duitsland is deze kwestie van belang omdat er in 1998 Bondsdagverkiezingen zijn. Wat dat betreft trok het de aandacht dat Bundesbank-president Hans Tietmeyer gisteren in een televisie-interview nog eens uitdrukkelijk pleitte voor een aanvulling op het Verdrag van Maastricht waarin voortgezette fiscaal-financiële afspraken voor toegelaten EMU-leden, en een homogeen budgettair beleid, zouden moeten worden vastgelegd. Over de naam van de komende Europese munt hebben Chirac en Kohl zich nog niet uitgesproken, dat willen zij overlaten aan de tweedaagse EU-top in Madrid (15 en 16 december). Maar Waigel toonde zich gisteren verheugd over de steun die in andere EU-hoofdsteden is gebleken voor zijn suggestie om straks de term Euro (Euro-pond, Euro-mark en Euro-gulden bijvoorbeeld) te gaan gebruiken.

    • J.M. Bik