De lol van het manegepaard; Paardengek

Geen paard droomt ervan om manegepaard te worden. Geen wonder: manegepaard zijn is een hard bestaan. Iedere dag uren rondjes lopen met kinderen of grote mensen op je rug die niet kunnen rijden. Ze trekken in je mond, schoppen in je buik en bonken op je rug op en neer. Toch is dit nog niet eens het ergste van een manegepaard zijn. Het ergste is als je manege-eigenaar een slechte baas is.

Voor wie wil beginnen met paardrijden, is het moeilijk om uit de heleboel maneges die er zijn een goede stal te zoeken, waar je goed les krijgt en de dieren goed verzorgd worden. Een eerste schifting brengt de FNRS voor je aan, de Federatie van Nederlandse Rijscholen. Deze Federatie geeft sterren aan maneges waar één of meer instructeurs een officiële opleiding voor lesgever hebben gehad. Heeft zo'n manege bijvoorbeeld geen grote binnenbak of goed gedraineerde buitenbak, dan krijgt zo'n manege 1 ster. Dat is het laagste. De maneges met de beste faciliteiten (spuitplaatsen met warm water, solaria voor de paarden, dubbele binnenbakken en springweiden) krijgen vijf sterren: dat is het hoogste wat ze kunnen halen. Van vijfsterrenmaneges zijn er maar twee in heel Nederland - De Roosberg in Bavel (Noord-Brabant) en de stal van IJsbrand Chardon in Schipluiden (Zuid-Holland).

Toch zegt zo'n ster van de FNRS niet alles. Er zijn genoeg stallen die geen enkele ster hebben, maar waar de paarden en de ruiters het ontzettend naar hun zin hebben. En omgekeerd zijn er sterrenmaneges waar de paarden staan te verkommeren, om het half jaar vervangen worden door nieuwe, en waar de lessen massaal zijn, met meer dan twaalf ruiters.

Daarom zijn er een paar dingen waar je zelf op kunt letten als je een manege gaat uitkiezen. Loop de stal binnen en kijk hoe de paarden en pony's erbij staan. Ligt er genoeg stro in hun box of stand? Staan ze niet met hun hoeven in hun eigen mest of op de keien? Zijn de stallen niet te donker? En is er voldoende frisse lucht? Als een gemene ammoniaklucht je in het gezicht slaat, wordt er beslist te weinig uitgemest en ademen de paarden niet genoeg gezonde lucht in.

Vervolgens kijk je hoe de paarden er zelf uitzien. Kijken ze nog een beetje vrolijk naar je, dan is het in orde. Maar als je alleen maar paarden ziet die hun oren in hun nek leggen als je binnenkomt, dan weet je dat ze weinig lol in hun leven hebben. Let ook op of de paarden wel genoeg te eten krijgen. Als ze te mager zijn zie je de ribben door hun vel steken. Ribben mag je nooit zien, wel voelen. Kijk ook naar eventuele drukkingen op hun rug. Dat zijn wonden die ontstaan door slecht zittende zadels. Niks zo erg als wanneer er iemand op je rug klimt als je daar zo'n schraal gat hebt zitten.

Ik heb zelf eens een bosrit gemaakt bij een manege die ik niet vantevoren kende. Iedereen kreeg de paarden gezadeld 'aangeleverd'. Eerst in de stallen rondkijken kon niet want het licht was stuk, zei de eigenaar. Toen we na een groepsrit van een paar uur weer bij de stal aankwamen en de paarden afzadelden, had niet alleen mijn paard een drukking op zijn rug maar ook het paard van de eigenaar van de stal en van nog heel veel andere ruiters. Het paard van de manege-eigenaar had ook nog gaten in zijn flanken, zó had die man het paard met z'n sporen getrapt. Toen ik daar boos wat van zei, lachte hij alleen maar en noemde me een 'stadse meid'. Als hij een paard had 'opgereden', zei hij, ging dat gewoon de worst in.

Ik heb mezelf toen beloofd nooit meer op dit soort maneges te rijden. Kies een goede manege waar je dit soort ellende niet vindt en waar de lol van de paarden voor geld gaat. Dan heb je zelf ook het meeste plezier.

Om te weten of er een door de FNRS-goedgekeurde manege in je buurt is, kun je schrijven naar de Federatie Nederlandse Rijscholen, Postbus 456, 3740 AL Baarn. Zij sturen je dan gratis een lijst met goedgekeurde maneges toe.

    • Lucette ter Borg