Veel verandering op til bij scholen

DEN HAAG, 7 DEC. Ruim 1.700 pagina's beslaan de voorstellen over 26 nieuwe examenprogramma's voor HAVO en VWO. Ze zijn opgesteld door een 'Stuurgroep Tweede Fase' en werden gisteren aangeboden aan staatssecretaris Netelenbos (onderwijs). Een nogal omvangrijk boekwerk, gaf stuurgroepvoorzitter N. Ginjaar-Maas toe. “Maar het leest als een roman hoor, echt waar.”

Helemaal compleet zijn de voorstellen nog niet. Tot 1 april zullen vijf aparte commissies de examenprogramma's van een zestal vakken nader uitwerken. Dit geldt voor de vakken culturele en kunstzinnige vorming, mens- en maatschappijwetenschappen, algemene natuurwetenschappen, klassieke culturele vorming, economie en 'management en organisatie'.

Duidelijk is al wel dat de vernieuwingsplannen voor HAVO en VWO, die per 1 augustus 1998 van kracht moeten worden, de inhoud van de lesprogramma's niet ongemoeid zullen laten. In het oog springt dat de vakken veel meer in samenhang met elkaar behandeld worden. Literatuur bijvoorbeeld kan in de ogen van de stuurgroep gegeven worden als vak waarin al het literatuuronderwijs van de moderne vreemde talen vervat is. “Dan kunnen docenten niet meer vrolijk langs elkaar heenwerken”, zei Ginjaar in haar toelichting.

Als het aan de stuurgroep ligt, zullen de vakken handelswetenschappen en recht op de HAVO en economie II op het VWO per 1 augustus 1998 geschrapt worden uit het curriculum. Ze moeten vervangen worden door een 'eigentijdser' vak met een naam die ook 'meer van deze tijd' is: 'management en organisatie'. Het vak zal elementen in zich dragen van zijn voorgangers economie II en 'handelswetenschappen en recht', maar spitst zich vooral toe op organisaties. Boekhouden als verplicht onderdeel komt te vervallen, tot ongenoegen van een groot aantal vakbroeders, zo weet 'vakontwikkelaar' F. Claassen. “Maar ja, je kunt niet iedereen gerieven. We moesten de zaak updaten, want het sprak leerlingen steeds minder aan.”

Daarnaast worden baanbrekende wijzigingen voorgesteld bij economie en wiskunde. Waar economie nu nog behandeld wordt als vakwetenschap aan de hand van thema's als de overheid en het bankwezen, wordt vanaf 1998 'gefocust' op maatschappelijke vraagstukken. “Ik noem een Betuwelijn, een hoge-snelheidslijn”, aldus Claassen. “Daarbij zullen we vaak samenwerken met andere vakken als bijvoorbeeld aardrijkskunde.”

Ook wiskunde is drastisch herzien. In 4-VWO bijvoorbeeld volgen alle leerlingen niet meer drie uur per week wiskunde, zoals nu het geval is, maar vijfeneenhalf uur. Daarvoor moeten ze stuk voor stuk een grafische rekenmachine aanschaffen, bestemd voor functieonderzoek, kansberekening en statistiek. Verder overweegt de stuurgroep lichamelijke opvoeding als examenvak in te voeren voor liefhebbers. Degenen die het vak kiezen, zullen 10 procent van de lestijd aan theorie moeten besteden.

Omstreeks 150 vakdocenten van middelbare scholen, hogescholen en universiteiten waren het afgelopen jaar nauw betrokken bij het formuleren van de voorstellen. Allemaal hebben ze hun vakorganisaties geraadpleegd, waardoor de voorstellen twee maanden later zijn gepresenteerd dan gepland. En hoewel de roep om uitstel herhaaldelijk klinkt, ziet staatssecretaris Netelenbos geen aanleiding de vernieuwing van de hoogste klassen HAVO en VWO uit te stellen. “De tijdspanne is krap, maar 1 augustus 1998 is zeker haalbaar”, zei ze gisteren opgelucht.

Nu de examenprogramma's zijn opgesteld, kunnen de uitgevers het lesmateriaal ontwerpen en onderwijsorganisaties, vakorganisaties en de Onderwijsraad een advies over de voorstellen uitbrengen. De staatssecretaris komt in het voorjaar met een standpunt.